Agrega, beton ve harcın içindeki kum, çakıl ve kırmataş gibi tanecikli malzemelerin genel adıdır. Tane boyutuna göre ince agrega (kum) ve iri agrega (çakıl, kırmataş) olarak ayrılır; beton hacminin büyük bölümünü oluşturur ve TS EN 12620'ye uygun olmalıdır.
Çimento ve su betonun bağlayıcı hamurunu oluştururken agrega iskeleti oluşturur; bu yüzden agreganın temizliği, sağlamlığı ve tane dağılımı betonun dayanımını ve işlenebilirliğini doğrudan etkiler. TS EN 12620'de en büyük tane boyutu 4 mm'yi geçmeyen agrega ince agrega sayılır. Kırmataş köşeli ve pürüzlü yüzeyiyle çimento hamuruna iyi tutunur; dere malzemesi daha yuvarlaktır ve işlenebilirliği artırır, ama kil ve organik madde içerebilir.
Agregadaki kil, silt, organik madde ve zayıf taneler betonun dayanımını düşürür; bazı agregaların çimentodaki alkalilerle tepkimeye girmesi de zamanla çatlaklara yol açabilir. Hazır beton üreticisi üretim kontrolü kapsamında agrega deneylerini yapar ve tane dağılımını (granülometri) tarifeye uygun tutar. Şantiyede sıva ve harç için kum alıyorsanız temizliğine ve nemine bakın: ıslak kum karışıma fazladan su taşır.
En büyük tane boyutu, betonun yerleşeceği kesitin darlığına ve donatı aralığına göre seçilir. Beton miktarlarını beton hesaplama aracıyla bulabilirsiniz.
Kaynaklar
- Türk Standardları Enstitüsü (TSE) TS EN 12620 beton agregaları
Sık sorulan sorular
Yıkanmamış deniz kumu içerdiği tuz nedeniyle donatının korozyonunu hızlandırır ve beton agregası olarak uygun değildir. Agreganın klorür içeriği standartlarla sınırlandırılmıştır.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; kendi durumunuz için güncel mevzuatı ve sözleşmenizi esas alın, gerekirse uzmana danışın.