Beton miktarı elemanın uzunluğu × genişliği × yüksekliği (metre) çarpılarak m³ olarak bulunur; döküm, pompa ve kalıp kayıpları için sonuca fire payı eklenir. Hazır beton m³ olarak sipariş edilir; şantiyede karıştırılan betonda çimento, kum, çakıl ve su miktarları karışım oranlarından hesaplanır.
Beton hacmi ve malzeme hesabı
Beton hacmi nasıl hesaplanır?
Her yapı elemanı için hacim, boyutların metre cinsinden çarpımıdır:
- Döşeme: uzunluk × genişlik × kalınlık
- Kolon: en × boy × yükseklik × kolon adedi
- Kiriş: genişlik × yükseklik × uzunluk × kiriş adedi (döşeme kalınlığı içinde kalan kısım iki kez sayılmaz)
- Temel ve perde: uzunluk × genişlik × yükseklik
Santimetre ile verilen ölçüler metreye çevrilir: 20 cm = 0,20 m. Örneğin 10 m × 8 m'lik, 15 cm kalınlığındaki bir döşeme 10 × 8 × 0,15 = 12 m³ betondur.
Fire payı neden eklenir?
Pompa hortumunda ve mikserde kalan beton, kalıp deformasyonu ve yüzey düzeltmesi nedeniyle siparişte bir miktar fazlası istenir. Uygun oran döküm yöntemine, eleman tipine ve şantiye deneyimine göre belirlenir; hesaplayıcıda bu oranı kendiniz girersiniz.
Kaç mikser gelir?
Toplam sipariş, bir mikserin taşıdığı beton miktarına bölünüp yukarı yuvarlanır. Mikser kapasitesi araca ve firmaya göre değişir; siparişten önce beton firmasından öğrenin.
Şantiye karışımında malzeme miktarı
Küçük işlerde şantiyede karıştırılan betonda 1 m³ için kullanılacak çimento, su, kum ve çakıl miktarı karışım oranından gelir. Hesaplayıcıdaki karışım değerleri yalnızca örnektir; yapısal betonda karışım hesabı laboratuvar tarafından yapılır ve hazır beton kullanılması önerilir. 50 kg'lık torba sayısı, toplam çimento kilogramının 50'ye bölünmesiyle bulunur.
Hazır beton siparişinde dikkat edilecekler
- Beton sınıfı, kıvam ve gerekiyorsa çevresel etki sınıfı projeye uygun yazılmalı.
- Her mikserin irsaliyesi kontrol edilmeli, kıvam ölçülmeli, numune alınmalı.
- Döküm sırası ve pompa yeri önceden planlanmalı; dökümler arasında uzun bekleme olmamalı.
Sık sorulan sorular
Karışımdaki çimento miktarına (kg/m³) bağlıdır; çimento miktarı 50'ye bölünerek torba sayısı bulunur. Yapısal betonda çimento miktarı karışım tasarımıyla belirlenir; hesaplayıcıya kendi karışım değerinizi girebilirsiniz.
Hacim m³ olarak hesaplandığı için tüm ölçüler metreye çevrilir. 15 cm = 0,15 m, 30 cm = 0,30 m gibi.
Döşeme alanı × kalınlık bulunur; kirişlerin yalnızca döşeme altında kalan yüksekliği (kiriş yüksekliği − döşeme kalınlığı) ayrıca eklenir. Böylece kesişen hacim iki kez sayılmaz.
Hesaplayıcı sonuçları yaklaşıktır; uygulamada proje, sözleşme ve laboratuvar değerleri esastır.