Boya miktarı; boyanacak alan, kat sayısı ve ürünün bir litreyle kaç m² boyadığı (sarfiyat) ile hesaplanır: litre = alan × kat sayısı ÷ m²/litre. Duvar alanı çevre × yükseklikten kapı ve pencereler düşülerek bulunur; tavan ve astar ayrı hesaplanır, sonuca rulo ve tava kaybı için pay eklenir.
Formül
Boya (litre) = boyanacak alan (m²) × kat sayısı ÷ sarfiyat (m²/litre)
Sarfiyat, ürünün teknik föyünde ve ambalajında tek kat için “m²/litre” olarak yazar ve çoğu zaman bir aralık verilir. Düzgün ve az emici yüzeyde aralığın üst ucu, pürüzlü ve emici yüzeyde alt ucu geçerlidir.
Boyanacak alan nasıl bulunur?
- Duvarlar: oda çevresi × duvar yüksekliği.
- Boşluklar: kapı ve pencere alanlarını düşün; pencere kenarları (geniz) boyanacaksa onların alanını ekleyin.
- Tavan: oda taban alanı kadardır; tavan boyası çoğu zaman ayrı bir üründür, ayrı hesaplayın.
- Diğer yüzeyler: kapı kasaları, korkuluklar, radyatörler gibi yüzeyler farklı boya türü ister ve ayrı kalemdir.
| 4 × 5 m oda, 2,70 m yükseklik | Hesap | Alan |
|---|---|---|
| Duvar, brüt | 2 × (4,00 + 5,00) × 2,70 | 48,60 m² |
| Pencere | 1,50 × 1,40 | −2,10 m² |
| Kapı | 0,90 × 2,10 | −1,89 m² |
| Net duvar | 44,61 m² | |
| Tavan | 4,00 × 5,00 | 20,00 m² |
Örnek: bir dairenin iç boyası
Dairedeki bütün odaların net duvar alanı toplamı 260 m², tavan alanı 95 m² olsun. Bir kat astar ve iki kat son kat boyası uygulanacak. Föy değerleri örnektir:
| Ürün | Hesap | Litre | %5 kayıpla |
|---|---|---|---|
| Astar (12 m²/litre, 1 kat) | (260 + 95) × 1 ÷ 12 | 29,6 | 31,1 litre |
| Duvar boyası (10 m²/litre, 2 kat) | 260 × 2 ÷ 10 | 52,0 | 54,6 litre |
| Tavan boyası (12 m²/litre, 2 kat) | 95 × 2 ÷ 12 | 15,8 | 16,6 litre |
Ambalaja çevirirken büyük ve küçük kovaları birleştirin: 54,6 litre duvar boyası için örneğin 3 × 15 litre + 4 × 2,5 litre = 55 litre. Renkli boyalarda bütün miktarı aynı anda ve aynı renk koduyla hazırlatın; sonradan yapılan karışımın tonu tutmayabilir.
Kaç kat boya gerekir?
- Yeni sıvanmış ve astarlanmış yüzeyde son kat boya genellikle iki kat uygulanır.
- Koyu renkten açık renge geçerken ya da örtücülüğü düşük renklerde üçüncü kat gerekebilir.
- Aynı renkte bakım boyasında tek kat yetebilir; lekeler ve tamir edilen yerler önce astarlanmalıdır.
Kayıp payı ve sık yapılan hatalar
Rulo ve fırçada kalan, tavada kuruyan ve damlayan boya için uygulamada %5–10 pay eklenir; püskürtme makinesiyle uygulamada kayıp daha yüksek olabilir.
- Sarfiyatı föydeki en iyi değerden almak; yeni sıva gibi emici yüzeylerde boya daha çok gider.
- Astarı unutmak ya da son kat boyayla aynı sarfiyatla hesaplamak.
- Duvar ve tavanı tek bir ürünle hesaplamak.
- Islak hacimlerde neme ve küfe dayanıklı, dış cephede dış cephe boyası gerektiğini gözden kaçırmak; bunların sarfiyatı farklıdır.
- Kapı ve pencere doğramaları ile metal yüzeyler için ayrı boya ve astar hesaplamamak.
Boya, ince işlerin son aşamalarındandır; sıva ve alçı tamiratları bitmeden başlanmamalıdır (ince işler sırası). Sıva alanı boya alanına yakındır; sıva malzemesi için sıva ve şap hesaplama, teslim öncesi kontroller için daire teslim kontrol listesi sayfalarına bakın.
Sık sorulan sorular
Ürüne ve yüzeye göre değişir; föyde tek kat için m²/litre olarak yazar. İki kat uygulamada aynı alan için bu miktarın iki katı boya gerekir.
Tek katta 10 m²/litre sarfiyatlı bir boyayla iki kat için 100 × 2 ÷ 10 = 20 litre gerekir; kayıp payıyla yaklaşık 21–22 litre alınır. Astar ayrıca hesaplanır.
Malzeme hesabında düşülür; pencere kenarları boyanacaksa onların alanı eklenir. Küçük boşlukları düşmemek, kayıp payına küçük bir ek gibi davranır.
Yöntem aynıdır ama ürün ve sarfiyat çoğu zaman farklıdır. Tavan alanını oda taban alanı olarak alıp ayrı bir kalemde hesaplayın.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; kendi durumunuz için güncel mevzuatı ve sözleşmenizi esas alın, gerekirse uzmana danışın.