Duvar için gereken blok adedi, kapı ve pencere boşlukları düşülmüş net duvar alanının, bir bloğun derzleriyle birlikte kapladığı alana bölünmesiyle bulunur. 60 × 25 cm gazbeton için yaklaşık 6,67, 1 cm derzli 19 × 19 cm tuğla için 25 adet/m² çıkar. Sonuca kırılma ve kesim için fire eklenir; harç ya da yapıştırıcı ayrıca hesaplanır.
Formül: 1 m²'ye kaç blok girer?
Adet/m² = 1 ÷ ((blok boyu + derz) × (blok yüksekliği + derz)) — bütün ölçüler metre cinsinden.
Duvar kalınlığı adedi değiştirmez; belirleyici olan bloğun duvar yüzünde görünen boyu ve yüksekliğidir. Kalınlık ise duvarın hacmini (m³) ve harç miktarını etkiler.
| Blok | Yüz ölçüsü | Derz | Adet/m² |
|---|---|---|---|
| Gazbeton | 60 × 25 cm | İnce derz (yapıştırıcı, birkaç mm) | 1 ÷ (0,60 × 0,25) ≈ 6,67 |
| Yatay delikli tuğla | 19 × 19 cm | 1 cm | 1 ÷ (0,20 × 0,20) = 25 |
| Briket (örnek ölçü) | 39 × 19 cm | 1 cm | 1 ÷ (0,40 × 0,20) = 12,5 |
Gazbetonda derz yalnız birkaç milimetre olduğundan adet hesabında genellikle ihmal edilir. Blok ölçülerini üreticinin katalogundan alın; aynı adla satılan ürünlerin ölçüleri farklı olabilir.
Adım adım hesap
- Brüt duvar alanı: duvar uzunluğu × net duvar yüksekliği. Yükseklik döşeme üstünden kiriş ya da döşeme altına kadar ölçülür.
- Boşlukları düşün: kapı, pencere ve geçiş boşlukları; betonarme kolon, perde, lento ve hatıllar da duvar alanına girmez.
- Adedi bulun: net alan × adet/m².
- Fire ekleyin: taşıma, kırılma, köşe ve boşluk kenarlarındaki kesimler için.
- Harcı ya da yapıştırıcıyı hesaplayın.
- Palete tamamlayın: sipariş palet ya da m³ üzerinden veriliyorsa sonucu tam palete yuvarlayın.
Örnek: bir dairenin dış duvarları
Toplam duvar uzunluğu 38 m, kiriş altına kadar net yükseklik 2,50 m; duvarlarda 5 adet 1,40 × 1,50 m pencere ve 4 adet 0,90 × 2,10 m kapı boşluğu var.
| Adım | Hesap | Sonuç |
|---|---|---|
| Brüt alan | 38 × 2,50 | 95,00 m² |
| Pencereler | 5 × 1,40 × 1,50 | −10,50 m² |
| Kapılar | 4 × 0,90 × 2,10 | −7,56 m² |
| Net duvar alanı | 95,00 − 10,50 − 7,56 | 76,94 m² |
| Gazbeton (60 × 25 × 20 cm) | 76,94 × 6,67 = 513,2; %5 fire ile | 539 adet |
| Gazbeton hacmi | 76,94 × 0,20 | 15,39 m³ |
| Tuğla seçilseydi (19 × 19 × 13,5 cm) | 76,94 × 25 = 1.923,5; %5 fire ile | 2.020 adet |
Fire oranı; düzenli planlı duvarda ve deneyimli ekipte düşük, çok köşeli ve boşluklu duvarlarda yüksek olur. Uygulamada %3–7 arası paylar sık kullanılır; kendi şantiyenizde teslim alınan ve duvara giren miktarı karşılaştırarak bu oranı düzeltin.
Harç ve yapıştırıcı miktarı
Tuğla duvarda harç: 1 m² duvarın hacminden içindeki tuğlaların hacmi çıkarılınca derzlerdeki harç bulunur. 13,5 cm kalınlığında, 1 cm derzli duvarda:
- 1 m² duvar hacmi: 1 × 1 × 0,135 = 0,135 m³
- Tuğlaların hacmi: 25 × 0,19 × 0,19 × 0,135 ≈ 0,1218 m³
- Derzlerdeki harç: 0,135 − 0,1218 ≈ 0,0132 m³/m², yani yaklaşık 13 litre
Örnekteki 76,94 m² için 76,94 × 0,0132 ≈ 1,02 m³ harç gerekir; tuğla deliklerine kaçan ve dökülen harç için %10 pay eklenirse yaklaşık 1,12 m³ eder. Bu harçtaki çimento ve kum miktarı harcın dozajına göre hesaplanır (sıva ve şap hesaplama).
Gazbetonda yapıştırıcı: üretici, duvar kalınlığına göre m² başına yapıştırıcı sarfiyatını teknik föyünde verir. Föyde 20 cm duvar için örneğin 4 kg/m² yazıyorsa 76,94 × 4 ≈ 308 kg, yani 25 kg'lık torbadan 13 torba gerekir. Gazbetonu kalın çimento harcıyla örmek hem malzeme sarfiyatını artırır hem de derzleri ısı köprüsüne çevirerek duvarın yalıtım değerini düşürür.
Sık yapılan hatalar
- Kat yüksekliğini duvar yüksekliği sanmak: örnekte 2,50 m yerine 3,00 m kullanılsaydı blok ihtiyacı %20 fazla çıkardı.
- Lento ve hatılları düşmemek: betonarme ya da hazır lentolar ayrı kalemdir.
- Farklı kalınlıktaki duvarları tek kalemde toplamak: 20 cm dış duvar ile 10 cm iç bölmenin m² adedi aynı olsa da sipariş edilen ürün farklıdır.
- Malzemeyi tek seferde sahaya yığmak: açıkta bekleyen gazbeton paletleri yağmurda ıslanır; teslimleri kat ilerlemesine göre planlayın.
Örme ve sıva sırası için duvar örme ve sıva, sipariş ve stok takibi için malzeme talep, sipariş ve stok, alan ölçümünün ayrıntısı için metraj nasıl çıkarılır rehberlerine bakın.
Sık sorulan sorular
60 × 25 cm yüz ölçülü gazbetondan yaklaşık 6,67 adet gider; duvar kalınlığı adedi değiştirmez. Siparişte bu sayıya kırılma ve kesim için fire eklenir.
19 × 19 cm yüz ölçülü tuğla ve 1 cm derzle 25 adet gider. Farklı ölçülü tuğlada aynı formülü kendi ölçülerinizle kullanın.
Malzeme hesabında boşluklar düşülür. Hakediş metrajında hangi büyüklükteki boşlukların düşüleceği sözleşmenizdeki ölçü kurallarına bağlıdır; bunu ayrıca kontrol edin.
Üreticiler genellikle m³ ve palet üzerinden satar. Net duvar alanını duvar kalınlığıyla çarparak m³'ü bulun, palet içeriğine göre tam palete tamamlayın.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; kendi durumunuz için güncel mevzuatı ve sözleşmenizi esas alın, gerekirse uzmana danışın.