Kolon, döşeme ve kirişlerden gelen yükleri temele indiren, genellikle kare, dikdörtgen ya da daire kesitli düşey betonarme taşıyıcıdır. Depremde binanın ayakta kalmasında en kritik elemanlardandır.
Kolon, eksenel basıncın yanında depremde eğilme ve kesme kuvvetlerini de taşır; bu yüzden boyutu, beton sınıfı ve donatısı statik hesapla belirlenir. TS 500'e göre kolonlarda boyuna donatı Ø14'ten ince olamaz ve etriyeli kolonlarda her dış köşede en az bir boyuna çubuk bulunur. Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği kesit boyutları, sargı bölgeleri ve kolonların kirişlerden güçlü olması ilkesi için ayrıca kurallar koyar.
Sahada kolonun kritik noktaları filiz ve bindirme yerleri, uç bölgelerdeki etriye sıklaştırması, paspayı ve betonun iyi sıkıştırılmasıdır. Kolona tesisat için oyuk açmak ya da dükkân genişletmek için kolonu kesmek gibi müdahaleler yapının güvenliğini doğrudan tehlikeye atar.
Kolon kesitinden beton miktarı hesaplamak için beton hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Kaynaklar
- TS 500 Betonarme Yapıların Tasarım ve Yapım Kuralları 7.4 kolonlarda boyuna donatı ve enine donatı kuralları
- Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği RG 18.03.2018 / 30364 (mükerrer)
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; kendi durumunuz için güncel mevzuatı ve sözleşmenizi esas alın, gerekirse uzmana danışın.