Kalıp, taze betona istenen şekli veren ve beton kendini taşıyacak dayanıma ulaşana kadar onu yerinde tutan geçici yapıdır. Plywood, ahşap, çelik ya da alüminyumdan kurulur; kolon, kiriş, döşeme ve perdeler kalıp içinde dökülür.
Kalıp sistemi iki parçadan oluşur: betonla temas eden yüzey (plywood levha, çelik panel) ve bu yüzeyi yerinde tutan taşıyıcılar (dikmeler, kalıp kirişleri, gergiler). Kalıp ölçüye ve şakule uygun, sızdırmaz olmalı; taze betonun ağırlığını ve döküm sırasında oluşan itme ve titreşim yüklerini güvenle taşımalıdır. Kalıp çökmesi şantiyedeki en ağır kazalardandır.
Konut projelerinde geleneksel ahşap kalıbın yanında hızlı kurulan sistem kalıplar, tekrarlı katlarda tünel kalıp ve yüksek perdelerde tırmanır kalıp kullanılır. Kalıp, kaba inşaat maliyetinde önemli bir kalemdir; maliyeti malzemenin kaç kez tekrar kullanılabildiğine bağlıdır ve hakedişte genellikle m² olarak ölçülür.
Kalıbın ne zaman alınacağı betonun dayanım kazanmasına, elemanın türüne ve hava sıcaklığına bağlıdır; erken söküm sehim ve çatlaklara yol açar. Bu konu için kalıp sökme süreleri kılavuzuna bakabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; kendi durumunuz için güncel mevzuatı ve sözleşmenizi esas alın, gerekirse uzmana danışın.