Su yalıtımı; temelde radye ve bodrum perdelerinin dıştan membranla kesintisiz sarılmasını (bohçalama), korunmasını ve drenajı, çatı ve teraslarda eğimli yüzeye membran ya da sürme yalıtımı, ıslak hacimlerde ise seramik altına sürme yalıtım ve köşe bantlarını kapsar. Süreklilik, bindirmeler ve birleşim detayları belirleyicidir; her yalıtım kapatılmadan önce test edilir.
Temel ve bodrum su yalıtımı nasıl yapılır?
Bodrumdaki rutubet ve sızıntı, sonradan düzeltilmesi en zor ve en pahalı sorunlardan biridir; çünkü yalıtım toprakla örtüldükten sonra ulaşılamaz. Çözümün kapsamı, zemin etüdündeki yer altı suyu bilgisine bağlıdır: yalnız zemin nemi mi var, yağışta birikip basınç yapan su mu, yoksa sürekli basınçlı yer altı suyu mu? Bu ayrım projede yapılır ve malzeme buna göre seçilir.
Yaygın uygulama olan bohçalamada yapı, alttan ve yanlardan kesintisiz bir yalıtım kabuğuyla sarılır:
- Kazı tabanına grobeton dökülür, yüzey düzgün ve temiz bırakılır.
- Membran grobeton üzerine serilir, perde dış yüzüne bağlanacak kısım radye kenarından taşırılarak korunur.
- Yalıtım, donatı ve kalıp işinde zarar görmesin diye koruma şapı ya da koruma levhasıyla örtülür.
- Radye dökülür; perde dış yüzleri kalıptan çıktıktan sonra temizlenir, astarlanır.
- Perde membranı, radyeden taşırılan membranla bindirmeli olarak birleştirilir ve zemin seviyesinin üzerine kadar çıkarılır.
- Membranın önüne koruma ya da drenaj levhası konur; perde dibine filtre kumaşıyla sarılmış, çakıl yataklı drenaj borusu döşenir.
- Geri dolgu, yalıtımı yırtmayacak malzemeyle ve katmanlar hâlinde yapılır.
Kritik noktalar şunlardır: radye ile perde birleşimindeki köşe (pah ya da dolgu ile yumuşatılır), perde kalıp bağlantılarının bıraktığı delikler, tesisat geçişleri (flanşlı kılıflar), dilatasyon derzleri ve beton döküm derzleri (gerektiğinde su tutucu bant). Temel ve bodrum perdelerinde kullanılan bitümlü ve plastik yalıtım örtüleri TS EN 13969 ve TS EN 13967 kapsamındadır. Kazı ve drenaj ilişkisi için hafriyat ve iksa, temel sistemi için temel türleri sayfalarına bakın.
Çatı ve teras su yalıtımı
- Eğim: Su yüzeyde beklememeli; eğim ve süzgeç yerleri projede gösterilir, şapla sağlanır.
- Membran: Teras ve düz çatılarda bitümlü örtüler (TS EN 13707) ya da sentetik membranlar ve sürme sistemler kullanılır; kat sayısı ve tipi projeye göre belirlenir.
- Isı yalıtımıyla ilişki: Isı yalıtımının membranın altında mı (sıcak çatı) yoksa üstünde mi (ters çatı) olacağı baştan belirlenir; buhar kesici ihtiyacı buna göre değişir.
- Dönüşler: Membran parapet ve duvarlara yeterince yukarı kaldırılır, üst ucu profil ya da harç ile korunur.
- Süzgeç ve taşma: Süzgeçler manşetle membrana bağlanır, tıkanmaya karşı taşma ağzı bırakılır.
- Koruma: Üzerinde yürünecek teraslarda yalıtım koruma şapı ya da kaplamayla örtülür.
Islak hacimlerde su yalıtımı
Banyo, duş, mutfak ve balkonlarda su yalıtımı seramiğin altında kalır; seramik ve derz tek başına su geçirimsiz değildir. Sürme (likit) yalıtım ürünleri TS EN 14891 kapsamındadır. Uygulama sırası şöyledir:
- Tesisat döşenir ve test edilir.
- Döşemeye süzgece doğru eğim şabı yapılır ve kurutulur.
- Duvar-döşeme köşelerine yalıtım bandı, süzgeç ve boru geçişlerine manşet yerleştirilir.
- Yalıtım, üretici talimatındaki kat sayısı ve kalınlıkta, her kat kuruduktan sonra uygulanır; duş bölgesinde duvara yeterli yüksekliğe kadar, diğer duvarlarda döşemeden yukarı taşırılır.
- Su testi yapılır, ardından seramiğe geçilir.
Bu akışın ince işler içindeki yeri için ince işler sırası sayfasına bakın.
Alanlara göre özet tablo
| Alan | Tipik çözüm | Kritik detay | Test |
|---|---|---|---|
| Temel ve bodrum | Bohçalama, membran, koruma ve drenaj | Radye-perde köşesi, kalıp delikleri, tesisat geçişleri | Geri dolgudan önce gözle kontrol ve fotoğraf; bodrumda ilk yağışlardan sonra kontrol |
| Teras ve düz çatı | Eğimli şap, membran, koruma | Parapet dönüşleri, süzgeçler | Göllendirme (su tutma) testi |
| Islak hacim | Sürme yalıtım, köşe bandı, manşet | Süzgeç çevresi, duş köşesi, boru geçişleri | Seramik öncesi su testi |
| Balkon | Sürme yalıtım ya da membran, damlalık | Kapı eşiği altı, korkuluk ankrajları | Seramik öncesi su testi |
Su testi nasıl yapılır?
Süzgeçler geçici olarak tıkanır, yüzey birkaç santimetre su ile doldurulur ve su seviyesi işaretlenir. Şartnamede belirlenen süre boyunca (genellikle en az bir gün) alt kattaki tavan, duvar dipleri ve tesisat geçişleri izlenir; seviyedeki düşüş ve ıslaklık kontrol edilir. Sızıntı yoksa test tarih, saat ve fotoğrafla tutanağa bağlanır. Test yapılmadan seramikle kapatılan yalıtım, sorun çıktığında bütün kaplamanın sökülmesi anlamına gelir.
Sık yapılan hatalar
- Nemli ya da tozlu yüzeye astarsız membran uygulamak.
- Bindirmeleri kısa tutmak ya da birleşimleri tam ergitmemek.
- Korumasız yalıtım üzerinde demir ve kalıp işi yapmak; yalıtımı delmek.
- Perde yalıtımını zemin seviyesinin altında bitirmek.
- Islak hacimde köşe bandı ve manşet kullanmamak.
- Geri dolguda iri taşlı ve molozlu malzeme kullanmak.
Tesisat kaynaklı ıslaklıkları yalıtım sorunu sanmamak için tesisat testlerinin kayıtlarını da saklayın.
Kaynaklar
- TS EN 13969, TS EN 13967, TS EN 13707 ve TS EN 14891 temel ve bodrum yalıtım örtüleri, çatı su yalıtım örtüleri, seramik altı sürme yalıtım
Sık sorulan sorular
Bodrumlu yapılarda radyenin altından başlayıp perde dış yüzlerinden zemin seviyesinin üstüne kadar çıkan, yapıyı kesintisiz saran su yalıtımıdır. Membran, koruma tabakası ve drenajla birlikte uygulanır.
Kat sayısı ve malzeme, yer altı suyunun durumuna göre projede belirlenir: yalnız zemin nemi için yeterli olan çözüm, basınçlı yer altı suyunda yetersiz kalır. Zemin etüdü bu kararın temel girdisidir.
Döşemenin tamamına ve duvarlara döşemeden yukarı taşırılarak yapılır; duş bölgesinde duvara çok daha yükseğe çıkılır. Kesin yükseklik proje ve ürün talimatında belirtilir.
Süzgeçler tıkanır, yüzey birkaç santimetre suyla doldurulup seviye işaretlenir ve şartnamedeki süre boyunca alt taraf ile seviye izlenir. Sızıntı yoksa test tutanağa bağlanır.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; kendi durumunuz için güncel mevzuatı ve sözleşmenizi esas alın, gerekirse uzmana danışın.