Zemin etüdü, yapının yapılacağı parselde sondaj, arazi ve laboratuvar deneyleriyle zemin tabakalarını, yeraltı suyunu ve taşıma gücünü belirleyen inceleme ve bunun sonucunda hazırlanan zemin ve temel etüt raporudur. Statik projenin ve temel tasarımının dayanağıdır.
Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği'ne göre zemin ve temel etüt raporu iki bölümden oluşur: sondaj logları, deney sonuçları ve yeraltı suyu bilgilerini sunan veri raporu ile bu verileri yorumlayarak temel tipi, taşıma gücü, oturma ve gerekiyorsa sıvılaşma değerlendirmesi yapan geoteknik rapor. Rapor, deprem hesabında kullanılan yerel zemin sınıfını (ZA ile ZF arası) da belirler.
Parsel ölçeğindeki zemin etüdünü, imar planına esas jeolojik-jeoteknik etütle karıştırmayın; o çalışma bir bölgenin yerleşime uygunluğunu plan ölçeğinde değerlendirir. Yapı denetim kuruluşu zemin raporunu statik projeyle birlikte inceler. 2026'da Yapı Denetimi Hakkında Kanun'a eklenen hükümle, kanun kapsamındaki yapıların zemin ve temel etütlerinin Bakanlıkça izin belgesi verilen zemin ve temel etüt kuruluşlarınca yapılması öngörülmüştür; uygulama esasları yönetmelikle belirlenir.
Kazıda raporla uyuşmayan bir zemin, örneğin dolgu, su ya da kaya çıkarsa çalışmayı durdurup proje müellifine ve denetime bildirin. Ayrıntılar için zemin etüdü nasıl yaptırılır kılavuzuna bakın.
Kaynaklar
- Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği RG 18.03.2018 / 30364 (mükerrer) · Bölüm 16 zemin araştırmaları ve raporlar
- 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun md. 2 zemin raporlarının incelenmesi · Ek md. 2 zemin ve temel etüt kuruluşları (7579 sayılı Kanun, 2026)
Sık sorulan sorular
Deprem yönetmeliği kapsamındaki yeni binaların tasarımı zemin araştırmasına dayanmak zorundadır ve ruhsat dosyasında zemin ve temel etüt raporu yer alır. Sondaj sayısı ve derinliği yapının büyüklüğüne ve zemin koşullarına göre belirlenir.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; kendi durumunuz için güncel mevzuatı ve sözleşmenizi esas alın, gerekirse uzmana danışın.