Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği, binaların enerji tüketimini hesaplama ve sınıflandırma kurallarını koyar. Yeni binalar iskan aşamasında BEP-TR ile hazırlanan Enerji Kimlik Belgesi (EKB) sunmak zorundadır; belge 10 yıl geçerlidir. Yeni binalar D veya daha kötü sınıfta olamaz; toplam inşaat alanı 2.000 m² ve üzerindeki binalar neredeyse sıfır enerjili bina olarak yapılmalıdır.
Yönetmeliğin dayanağı ve kapsamı
Yönetmelik 5 Aralık 2008 tarihli, 27075 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı; dayanağı 5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu'dur. 2010'daki kapsamlı değişikliğin ardından 2011, 2017 ve 2022'de güncellendi; son iki değişiklik 24 Haziran 2025 (sayı 32936) ve 16 Mayıs 2026 (sayı 33255) tarihli Resmî Gazetelerdedir. Kullanım süresi iki yıldan az binalar, inşaat alanı 50 m²'nin altındaki binalar, seralar, atölyeler ve insan konforu için iklimlendirme gerektirmeyen depo, ahır gibi yapılar kapsam dışıdır (md. 2). Hesaplar, Bakanlığın ulusal hesaplama yöntemi olan BEP-TR ile yapılır.
Enerji Kimlik Belgesi: kim düzenler, ne zaman gerekir?
- EKB, enerji kimlik belgesi uzmanı tarafından BEP-TR üzerinden düzenlenir; bilgilerin doğruluğundan uzman ve belge düzenlemeye yetkili kuruluş sorumludur (md. 25).
- Yeni binalarda EKB yapı kullanma izni aşamasında idareye sunulur; EKB düzenlenmeyen binaya iskan verilmez.
- Belge düzenlendiği tarihten itibaren 10 yıl geçerlidir ve binanın tamamı için hazırlanır; bir nüshası bina girişinde görülebilecek bir yere asılır.
- Binanın birincil enerji ihtiyacını değiştiren bir uygulama yapılırsa belge bir yıl içinde yenilenir.
- Bina ya da bağımsız bölüm satılırken veya kiralanırken EKB bulunması şarttır; malik belgenin bir suretini alıcıya ya da kiracıya verir.
- Mücavir alan dışındaki 1.000 m²'den küçük binalar, ruhsatsız yapılar ve güvenlik amaçlı bazı kamu yapıları için EKB zorunlu değildir.
Yeni binalar hangi enerji sınıfında olmalı?
EKB'de binanın enerji tüketimi ve sera gazı salımı A'dan G'ye uzanan sınıflarla gösterilir. BEP-TR'ye göre belge alacak yeni binalar D veya daha kötü sınıfta olamaz; yani en az C sınıfı hedeflenir (md. 27/5). Büyük binalar için daha yüksek bir hedef vardır: toplam yapı inşaat alanı 2.000 m² ve üzerindeki binalar neredeyse sıfır enerjili bina (NSEB) olarak yapılmalıdır (md. 23).
| Bina | Asgari şart | Nasıl gösterilir? |
|---|---|---|
| Tüm yeni binalar | D ve daha kötü sınıfta olamaz | İskan aşamasında EKB ile |
| 2.000 m² ve üzeri binalar (NSEB) | Enerji sınıfı B veya daha iyi; birincil enerji ihtiyacının en az %10'u yerinde üretilen yenilenebilir enerjiden | Ruhsat aşamasında BEP-TR ile hazırlanan Ön Hesap Sonuç Formu, iskanda EKB |
| Düşük karbonlu bina belgesi (2026) | Sera gazı emisyon sınıfı en az B, enerji sınıfı en az C | BEP-TR üzerinden düzenlenen belge |
NSEB şartını tasarımın başında ele almak gerekir. Yerinde yenilenebilir enerji payı, örneğin çatıdaki güneş panelleriyle sağlanabilir; bu da mimari, mekanik ve elektrik projelerinin birlikte kurgulanmasını gerektirir. NSEB binaların mimari, mekanik ve aydınlatma projelerinin uygunluğunu gösteren Ön Hesap Sonuç Formu ruhsat eki projelerle birlikte sunulur.
2025 ve 2026 değişiklikleri neler getirdi?
24 Haziran 2025 değişikliğiyle belgeyi hazırlayan kişi “enerji kimlik belgesi uzmanı” olarak tanımlandı ve NSEB'deki yenilenebilir enerji payının binada, yerinde sağlanması şartı netleşti. 16 Mayıs 2026 değişikliği; bina yaşam döngüsü analizi, yaşam döngüsü analizi belgesi ve düşük karbonlu bina belgesi kavramlarını getirdi. EKB'sinde sera gazı emisyon sınıfı en az B ve enerji performans sınıfı en az C olan binalar için BEP-TR üzerinden düşük karbonlu bina belgesi düzenlenebiliyor (md. 27/A). Aynı yıl İmar Kanunu'nun 42. maddesinde yaptırım uygulanabilecek kişiler arasına enerji kimlik belgesi uzmanı da eklendi.
Müteahhit için pratik çıkarımlar
- Isı yalıtım projesini ve TS 825 hesabını ruhsat aşamasında eksiksiz hazırlatın; EKB sınıfı büyük ölçüde bu projeye ve uygulamanın kalitesine bağlıdır (bkz. ısı yalıtımı kuralları).
- Pencere, mantolama ve ısıtma sistemi seçimlerini enerji sınıfına etkisiyle birlikte değerlendirin; projedeki ürünü daha düşük performanslı bir muadille değiştirmek sınıfı düşürebilir.
- Satış sözleşmesinde ve tanıtımda vaat ettiğiniz enerji sınıfını iskanda alınacak EKB ile tutarlı tutun.
- 2.000 m² eşiğine yakın projelerde NSEB maliyetini fizibiliteye baştan ekleyin.
Kaynaklar
- Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği RG 05.12.2008/27075 · md. 2, 23, 25, 27, 27/A; son değişiklik RG 16.05.2026/33255
- Binalarda Enerji Performansı Ulusal Hesaplama Yöntemine Dair Tebliğ (MHG/2017-26) RG 01.11.2017/30227 mükerrer · BEP-TR hesap yöntemi
Sık sorulan sorular
EKB düzenlendiği tarihten itibaren 10 yıl geçerlidir. Binanın birincil enerji ihtiyacını değiştiren bir uygulama yapılırsa bir yıl içinde yenilenmesi gerekir (md. 25).
Hayır. Yeni binalarda EKB yapı kullanma izni aşamasında idareye sunulur ve EKB düzenlenmeyen binalara yapı kullanma izni verilmez.
BEP-TR'ye göre belge alacak yeni binalar D veya daha kötü sınıfta olamaz, yani en az C sınıfında olmalıdır. Toplam inşaat alanı 2.000 m² ve üzerindeki binalarda NSEB şartı nedeniyle en az B sınıfı gerekir.
Evet. Bina veya bağımsız bölümün alım, satım ve kiralanmasında EKB düzenlenmiş olması şartı aranır ve belgenin bir sureti alıcıya ya da kiracıya verilir.
Neredeyse sıfır enerjili bina; enerji sınıfı B veya daha iyi olan ve birincil enerji ihtiyacının en az %10'unu yerinde yenilenebilir kaynaklardan karşılayan binadır. 2.000 m² ve üzerindeki binalar NSEB olarak yapılmak zorundadır (md. 23).
Bu sayfa mevzuatın bilgilendirme amaçlı özetidir; bağlayıcı olan Resmî Gazete'de yayımlanan güncel metindir. Uygulamadan önce mevzuat.gov.tr üzerinden güncel metni kontrol edin.