Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik, yeni ve mevcut binalarda kaçış yollarını, yangın merdivenlerini, algılama ve söndürme sistemlerini düzenler. Konutlarda kurallar yapı yüksekliğine göre sıkılaşır: 21,50 m'nin altında tek normal merdiven yeterlidir, 21,50–30,50 m arasında iki merdiven gerekir; 51,50 m'yi aşan konutlarda yağmurlama, otomatik algılama ve acil durum asansörü zorunludur.
Yönetmeliğin künyesi ve kimleri bağladığı
Yönetmelik, Bakanlar Kurulunun 27 Kasım 2007 tarihli ve 2007/12937 sayılı kararıyla yürürlüğe kondu ve 19 Aralık 2007 tarihli, 26735 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. En kapsamlı değişiklikler 2009 ve 2015'te yapıldı; 2021'de orman alanlarının içinde veya bitişiğinde yapılacak bazı tesisler ve bu alanlardaki yangın önlemleri için hükümler eklendi, 2025'te mevcut binalara malzeme temini gerektiren eksiklikleri 31 Aralık 2025'e kadar tamamlama süresi verildi. Yönetmelik proje müelliflerini, ruhsat ve iskan veren idareleri, itfaiyeyi, müteahhidi ve mevcut binalarda bina sahibi ile yöneticileri bağlar.
Mayıs 2026'da İmar Kanunu'nun 28. maddesine, kullanım belgesi olan yapılarda yangın güvenliğine yönelik periyodik kontrol yapılacağı ve kontrolün itfaiye ya da yetkilendirilmiş yangın güvenlik uzmanlarınca raporla yürütüleceği hükmü eklendi. Kontrole tabi yapılar, süreler ve ücretler yönetmelikle belirlenecek.
Bina yüksekliği, yapı yüksekliği ve yüksek bina farkı
Yönetmelikteki eşikler iki farklı ölçüye bağlıdır (md. 4). Bina yüksekliği, binanın kot aldığı noktadan saçak seviyesine kadar olan mesafedir. Yapı yüksekliği ise bodrumlar, asma katlar ve çatı arası piyesler dahil, inşa edilen bütün katların toplam yüksekliğidir. Bina yüksekliği 21,50 m'den, yapı yüksekliği 30,50 m'den fazla olan binalar yüksek bina sayılır.
Konutlarda merdiven ve yağmurlama kuralları yapı yüksekliğine göre belirlendiği için bodrum katlar hesaba girer. Giriş, çıkış ve şaftları üst katlardan 120 dakika yangına dayanıklı döşeme veya bölmeyle ayrılmış bodrumlar ile alternatif kaçışı sağlanmış çatı arası piyesler bu yüksekliğe katılmaz (md. 48).
Konutlarda kaç kaçış merdiveni gerekir?
Bodrum dahil dört katı geçmeyen konutlarda ve tek, ikiz ya da sıra evlerde kaçış normal merdivenle sağlanır, kaçış mesafesi aranmaz. Diğer konutlarda daire içindeki herhangi bir noktadan daire kapısına uzaklık 20 m'yi, yağmurlamalı konutlarda 30 m'yi geçmemelidir. Merdivenin sayısı ve niteliği yapı yüksekliğine göre belirlenir (md. 48/5):
| Yapı yüksekliği | Gereken kaçış düzeni |
|---|---|
| 21,50 m'nin altında | Korunumsuz normal merdiven kaçış yolu sayılır, ikinci çıkış aranmaz. |
| 21,50–30,50 m | En az iki merdiven; en az biri korunumlu ve her daireden iki merdivene de ulaşılabilmeli. |
| 30,50–51,50 m | Birbirine alternatif, ikisi de korunumlu iki kaçış merdiveni; en az birinde yangın güvenlik holü veya basınçlandırma. |
| 51,50 m'nin üzerinde | Birbirine alternatif, yangın güvenlik hollü ve basınçlandırılmış en az iki kaçış merdiveni. |
Kaçış merdivenlerinde basamak yüksekliği 17,5 cm'yi aşamaz, basamak genişliği 25 cm'den az olamaz; basamak üzerinde baş yüksekliği en az 210 cm, sahanlıklar arası kot farkı en çok 300 cm'dir ve merdivenin iki yanında duvar, korkuluk ya da küpeşte bulunur. Kaçış merdiveni yuvasına ve yangın güvenlik holüne tesisat şaftı kapağı açılamaz; kombi, klima dış ünitesi ya da sayaç konamaz. Apartmanlarda kat içindeki en uzun kaçış uzaklığı tek yönde 15 m (yağmurlamalı 30 m), iki yönde 30 m'dir (yağmurlamalı 75 m) (Ek-14).
Algılama, söndürme ve acil durum asansörü ne zaman zorunlu?
- Yağmurlama (sprinkler): yapı yüksekliği 30,50 m'yi aşan konut dışı binalarda, 51,50 m'yi aşan konutlarda, toplam alanı 600 m²'den büyük kapalı otoparklarda ve 10'dan fazla aracın asansörle alındığı otoparklarda, toplam alanı 2.000 m²'yi aşan katlı mağaza ve alışveriş yerlerinde zorunludur; tasarım TS EN 12845'e göre yapılır (md. 96).
- Yangın uyarı butonu ve otomatik algılama: butonlar, konutlar hariç kat alanı 400 m²'yi aşan iki ila dört katlı binalarda, konutlar hariç dörtten fazla katlı bütün binalarda ve konutlar dahil bütün yüksek binalarda zorunludur. Otomatik algılama ise Ek-7'deki eşikleri aşan binalarda aranır; konutlarda bu eşik 51,50 m yapı yüksekliğidir (md. 75).
- Acil durum asansörü: yapı yüksekliği 51,50 m'yi aşan yapılarda en az bir asansör acil durum asansörü olarak düzenlenir. Kabin en az 1,8 m² olur, önünde her katta 6 ile 10 m² arasında yangın güvenlik holü bulunur ve enerji kesildiğinde 60 dakika çalışmasını sağlayacak jeneratöre bağlanır (md. 63). Asansör zorunluluğunun genel kuralları için asansör yönetmeliği sayfasına bakabilirsiniz.
Sık yapılan hatalar
- Yapı yüksekliğini hesaplarken bodrum katları ve çatı arasını unutmak; bina bir anda üst eşiğe geçebilir.
- Kaçış merdiveni yuvasını sayaç, kombi ya da depolama yeri olarak kullanmak.
- Yangın kapılarını takozla açık tutmak ya da kilitlemek.
- Kapalı otopark alanını yanlış hesaplayıp 600 m² eşiğini kaçırmak; otopark büyüklüğü Otopark Yönetmeliği'ne göre belirlendiği için iki hesabı birlikte yapın.
Zorunlu yangın merdiveni, korunumlu koridorun asgari ölçüleri ve yangın güvenlik holünün 6 m²'si taban alanına ve %30 emsal dışı sınırına sayılmaz; ayrıntılar Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği sayfasındadır.
Kaynaklar
- Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik RG 19.12.2007/26735 · md. 4, 48, 63, 75, 96, Ek-7, Ek-14; son değişiklik RG 01.07.2025/32943
- 3194 sayılı İmar Kanunu md. 28 yangın güvenliği periyodik kontrolleri (7579 sayılı Kanun, 2026)
Sık sorulan sorular
Konutlarda yapı yüksekliği 21,50 m'yi aştığında en az iki merdiven gerekir ve bunlardan en az biri korunumlu olmalıdır. 30,50 m'nin üzerinde iki merdivenin de korunumlu olması gerekir (md. 48).
Yapı yüksekliği 51,50 m'yi geçen konutlarda otomatik yağmurlama zorunludur. Konut binasının 600 m²'den büyük kapalı otoparkında da yağmurlama gerekir (md. 96).
Yangın yönetmeliğine göre bina yüksekliği 21,50 m'den, yapı yüksekliği 30,50 m'den fazla olan binalar yüksek bina sayılır (md. 4).
Yönetmeliğin zorunlu tuttuğu, normal merdiven dışındaki yangın merdiveni ve yangın güvenlik holü asgari ölçülerde yapıldığında taban alanına ve emsal dışı alanların %30 sınırına sayılmaz.
Bu sayfa mevzuatın bilgilendirme amaçlı özetidir; bağlayıcı olan Resmî Gazete'de yayımlanan güncel metindir. Uygulamadan önce mevzuat.gov.tr üzerinden güncel metni kontrol edin.