Yapım işlerinde KDV tevkifatı, faturadaki KDV'nin 4/10'unun satıcı yerine alıcı tarafından vergi dairesine ödenmesidir. Kamu kurumları ve bankalar gibi belirlenmiş alıcılara yapılan yapım işlerinde tutar aranmadan, diğer KDV mükelleflerine yapılanlarda KDV dahil bedel 5 milyon TL ve üzerindeyse uygulanır. Alıcı tevkif ettiği vergiyi 2 No.lu KDV beyannamesiyle öder.
Tevkifat nedir, dayanağı nedir?
KDV tevkifatı, verginin bir kısmının işi yapan yüklenici yerine işi satın alan tarafından beyan edilip ödenmesidir. Dayanağı, Hazine ve Maliye Bakanlığına vergi alacağını güvence altına almak için işleme taraf olanları vergiden sorumlu tutma yetkisi veren KDV Kanunu'nun 9. maddesidir. Uygulama kuralları KDV Genel Uygulama Tebliği'nde (RG 26.04.2014 / 28983) yer alır; yapım işleri tebliğin I/C-2.1.3.2.1 bölümünde düzenlenmiştir. Bugünkü 4/10 oranı ve 5 milyon TL sınırı, Seri No: 35 değişikliğiyle (RG 16.02.2021 / 31397) getirilmiştir.
Yüklenici faturada KDV'nin tamamını gösterir; ancak bunun 4/10'unu alıcı vergi dairesine öder, kalan 6/10'u yükleniciye ödenir ve yüklenici tarafından beyan edilir. Tevkifat, hakedişteki diğer kesintilerden ayrıdır: teminat, avans mahsubu ve stopaj ayrı hesaplanır.
Kimlere yapılan yapım işlerinde uygulanır?
| Alıcı | Koşul | Oran |
|---|---|---|
| Belirlenmiş alıcılar: genel ve özel bütçeli idareler, belediyeler, il özel idareleri, döner sermayeli kuruluşlar, kanunla kurulan kamu kurumları, bankalar, sigorta şirketleri ve tebliğde sayılan diğer kuruluşlar | Tutar sınırı aranmaz | 4/10 |
| Diğer KDV mükellefleri (şirketler, gerçek usulde vergilendirilen işletmeler) | İşin KDV dahil bedeli 5 milyon TL ve üzerinde | 4/10 |
| KDV mükellefi olmayan gerçek kişiler (örneğin kendi evini yaptıran kişi) | Tevkifat yapılmaz | — |
Kapsama giren işler; bina, yol, köprü, altyapı gibi her türlü inşaat ile bunlarla birlikte yapılan tesisat, onarım, güçlendirme ve montaj işleridir. Yapım işiyle birlikte verilen mühendislik, mimarlık ve etüt-proje hizmetleri de aynı kapsamdadır. Bedeli başlangıçta 5 milyon TL'nin altında olan bir iş, iş artışı veya sözleşme güncellemesiyle bu sınırı aşarsa, aşıldığı tarihten itibaren tevkifat uygulanır. Uygulamada, tevkifat kapsamındaki bir yapım işinin bir bölümü taşerona verildiğinde, taşeronun ana yükleniciye kestiği faturada da 4/10 tevkifat yapılır. Tebliğde ayrıca küçük tutarlı işlemler için genel bir alt sınır bulunur; güncel tutarı Gelir İdaresi'nden kontrol edin.
Hakedişte tevkifat nasıl hesaplanır?
Belediyeye yapılan bir işte KDV hariç hakediş tutarı 2.500.000 TL ve KDV oranı %20 olsun:
| Kalem | Tutar |
|---|---|
| Hakediş tutarı (KDV hariç) | 2.500.000 TL |
| Hesaplanan KDV (%20) | 500.000 TL |
| Alıcının tevkif edip ödeyeceği KDV (4/10) | 200.000 TL |
| Yükleniciye ödenecek KDV (6/10) | 300.000 TL |
| Fatura toplamından tevkifat sonrası kalan | 2.800.000 TL (teminat, stopaj ve avans kesintileri ayrıca düşülür) |
Aynı hesabı stopaj, teminat ve avans mahsubuyla birlikte yapmak için hakediş hesaplama aracını, kesintilerin sırası için hakediş kesintileri kılavuzunu kullanabilirsiniz.
Beyan, indirim ve iade
- Alıcı: tevkif ettiği KDV'yi 2 No.lu KDV beyannamesiyle beyan edip öder. Alıcı KDV mükellefiyse ödediği bu tutarı kendi beyannamesinde indirim konusu yapabilir.
- Yüklenici: faturadaki KDV'nin tevkif edilmeyen kısmını 1 No.lu beyannamesinde beyan eder. Tevkifat nedeniyle indiremediği KDV birikirse, tebliğdeki usulle mahsuben veya nakden iade talep edebilir.
- Fatura: e-faturada tevkifatlı fatura tipi ve yapım işlerine ait tevkifat kodu seçilir; oran ve tevkif edilen tutar faturada ayrıca gösterilir.
Sık yapılan hatalar
- Özel sektördeki büyük işlerde 5 milyon TL sınırının, iş artışlarıyla sonradan aşıldığını gözden kaçırmak.
- Taşeron faturalarında ana işin tevkifata tabi olup olmadığını kontrol etmeden tam KDV'li fatura kesmek.
- Tevkifatı hakediş icmalinde gösterip faturaya yansıtmamak; iki belgenin birbirini tutması gerekir.
- Tevkifat yapmayan alıcının vergi sorumlusu olarak eksik ödenen vergi ve cezalarla muhatap olabileceğini unutmak.
Konut satışlarındaki KDV oranları ayrı bir konudur; bunun için konut teslimlerinde KDV sayfasına bakın. Somut işlemlerde mali müşavirinizin görüşünü almanız önerilir.
Kaynaklar
- 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu md. 9/1 vergi sorumluluğu
- KDV Genel Uygulama Tebliği — I/C-2.1.3.2.1 yapım işleri RG 26.04.2014 / 28983; Seri No: 35 değişikliği RG 16.02.2021 / 31397
Sık sorulan sorular
4/10'dur; faturadaki KDV'nin onda dördünü alıcı, kalan onda altısını yüklenici beyan eder. Kural KDV Genel Uygulama Tebliği'nin I/C-2.1.3.2.1 bölümündedir.
Alıcı KDV mükellefiyse ve işin KDV dahil bedeli 5 milyon TL veya üzerindeyse 4/10 tevkifat uygulanır; bu sınırın altındaki işlerde tevkifat yapılmaz.
Alıcı, 2 No.lu KDV beyannamesiyle beyan edip öder. KDV mükellefi olan alıcı, ödediği bu tutarı aynı dönemde indirim konusu yapabilir.
Evet. Yüklenici, tevkifat nedeniyle indiremediği KDV'yi tebliğdeki usulle mahsuben veya nakden iade talep edebilir; istenen belgeleri mali müşavirinizle birlikte hazırlayın.
Tevkifat kapsamındaki bir yapım işinin bir bölümü alt yükleniciye verildiğinde, uygulamada alt yüklenicinin ana yükleniciye kestiği faturada da 4/10 tevkifat uygulanır.
Bu sayfa mevzuatın bilgilendirme amaçlı özetidir; bağlayıcı olan Resmî Gazete'de yayımlanan güncel metindir. Uygulamadan önce mevzuat.gov.tr üzerinden güncel metni kontrol edin.