Yapı ruhsatı alınırken belediyeye bina inşaat harcı ile plan ve proje tasdik harcı, kazı yapılacaksa zemin açma ve hafriyat harcı; iskan aşamasında yapı kullanma izni harcı ödenir. Bu harçlar 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'na dayanır ve inşaat alanına, kullanım türüne göre belediye tarifesiyle hesaplanır. Otopark bedeli ve yapı denetim hizmet bedeli ayrıca ödenir.
Ruhsat ve iskan aşamasında hangi kalemler ödenir?
| Aşama | Kalem | Dayanak | Matrah |
|---|---|---|---|
| Ruhsat öncesi | Parselasyon, ifraz ve tevhit harçları | 2464 md. 80/a-b | Metrekare |
| Ruhsat | Bina inşaat harcı | 2464 Ek md. 1–6 | Her bağımsız birimin alanı |
| Ruhsat | Plan ve proje tasdik harcı | 2464 md. 80/c | İnşaat metrekaresi |
| Kazı | Zemin açma izni ve toprak hafriyatı harcı | 2464 md. 80/d | Toprakta metreküp, kanalda metrekare |
| Ruhsat | Otopark bedeli (otopark yapılamıyorsa) | Otopark Yönetmeliği | Belediye meclisi kararı |
| Ruhsat | Yapı denetim hizmet bedeli | 4708 sayılı Kanun | Yapı yaklaşık maliyeti |
| Ruhsat | Belediye hizmet ücretleri, su ve kanalizasyon bağlantı bedelleri | 2464 md. 97 ve ilgili idare tarifesi | İdarenin tarifesi |
| İskan | Yapı kullanma izni harcı | 2464 md. 80/f | İnşaat metrekaresi |
Bina inşaat harcı nasıl hesaplanır?
Belediye sınırları ve mücavir alan içindeki her türlü bina inşaatı, ilave ve tadilat dahil, ruhsat alınırken bina inşaat harcına tabidir; inşaata ruhsatsız başlanırsa da harç alacağı doğar (Ek md. 1). Harcı ruhsat alan öder (Ek md. 3). Matrah her konut veya işyeri biriminin ayrı ayrı inşaat alanıdır (Ek md. 4):
- Konutlarda sığınak, merdiven sahanlığı, ortak garaj, depo, kalorifer ve kapıcı dairesi gibi ortak yerlerden gelen paylar ile kömürlükler hesaba katılmaz; özel garaj ve özel depo eklenir.
- İşyerlerinde müştemilat ve ortak yerlerden gelen payların tamamı alana dahildir.
- Metrekare kesirleri atılır.
Tarifede (Ek md. 6) konutlar 100 m²'ye kadar, 101–120, 121–150, 151–200 ve 200 m² üzeri; işyerleri 25, 26–50, 51–100 ve 100 m² üzeri gruplarına ayrılır ve büyük birimlerde metrekare başına tutar artar. Kanundaki tutarlar en az ve en çok sınır niteliğindedir; uygulanacak tutarlar Cumhurbaşkanı kararlarıyla belediye gruplarına göre belirlenir ve belediyenin yıllık gelir tarifesinde yayımlanır (md. 96). Örneğin on adet 125 m²'lik daire ve iki adet 60 m²'lik dükkândan oluşan bir yapıda daireler 121–150 m², dükkânlar 51–100 m² grubundan ayrı ayrı hesaplanır.
Harç ruhsattan önce makbuz karşılığında ödenir; inşaat kısmen yapılır veya hiç yapılmaz ve ruhsat iptal edilirse ödenen harç düzeltilir ya da iade edilir (Ek md. 5). Konutun işyerine dönüştürülmesi tadilat sayılır ve ek harç doğurur.
İstisnalar
Ek madde 2'ye göre giderleri kamu bütçelerinden karşılanan binalar, hastane ve benzeri sağlık kuruluşları, fabrikalar ve sınai imalathaneler, organize sanayi bölgelerinde yapılan binalar, seralar ve hayvan barınakları, yatırım teşvik belgesi kapsamındaki binalar ve teşvikli turizm tesisleri, kooperatiflerin yaptığı sanayi ve küçük sanat siteleri, ibadethaneler, karşılıksız Devlete devredilecek okul ve yurtlar ile afetzedelerin beş yıl içinde yaptığı binalar bina inşaat harcından istisnadır. Organize sanayi bölgeleri ile sanayi ve küçük sanat sitelerindeki yapılar yapı kullanma izni harcından da muaftır (md. 80).
Tek başvuruda toplu tahsilat
2021'de eklenen Ek madde 7'ye göre ruhsat başvurusu; imar harçlarını, belediye ücretlerini, su ve kanalizasyon durum belgesini ve bağlantı bedelini kapsayacak şekilde tek başvuruda yapılırsa bunların hepsi hesaplanıp tek seferde tahsil edilir. Belediye, su ve kanalizasyon idaresine ait tutarı tahsil ettiği günün akşamına kadar o idareye aktarır. Başvurudan vazgeçilirse ya da işlem yapılamazsa tahsil edilen tutarlar düzeltilir veya iade edilir.
İskan aşamasında ödenenler ve pratik notlar
- Yapı kullanma izni harcı inşaat metrekaresi üzerinden belediye tarifesine göre ödenir.
- İskan için SGK'dan borç bulunmadığına dair belge istenir; bkz. inşaatlarda asgari işçilik.
- Bina tamamlandığında belediyeye emlak vergisi bildirimi verilir; bkz. inşaatta emlak vergisi.
- Belediyenin o yılki gelir tarifesini proje başında edinin ve harçları inşaat maliyeti hesabına ayrı bir kalem olarak ekleyin. Tapu aşamasındaki harçlar ayrı bir konudur; bkz. tapu devri ve harçlar.
Kaynaklar
- 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu Ek md. 1–7 bina inşaat harcı ve tek başvuru · md. 80 imar harçları · md. 84 tarife · md. 96–97
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu md. 90 yapı kullanma izni öncesi SGK belgesi
Sık sorulan sorular
Tek bir rakam yoktur. Bina inşaat harcı her bağımsız birimin alanına ve konut ya da işyeri olmasına göre metrekare üzerinden hesaplanır; güncel tutarları belediyenizin yıllık gelir tarifesinden öğrenebilirsiniz.
İnşaat ruhsatı alınmadan önce, makbuz karşılığında ilgili belediyeye ödenir (Ek md. 5). İnşaat yapılmaz ve ruhsat iptal edilirse ödenen harç düzeltilip iade edilir.
Konutlarda sığınak, merdiven sahanlığı, ortak garaj ve depo gibi ortak yerlerden gelen paylar matraha girmez; özel garaj ve depo girer. İşyerlerinde ortak yer payları da matraha dahildir.
Hayır. Fabrikalar, sınai imalathaneler ve organize sanayi bölgelerinde yapılan binalar bina inşaat harcından istisnadır (Ek md. 2).
Bu sayfa mevzuatın bilgilendirme amaçlı özetidir; bağlayıcı olan Resmî Gazete'de yayımlanan güncel metindir. Uygulamadan önce mevzuat.gov.tr üzerinden güncel metni kontrol edin.