Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği, 4734 sayılı Kanunun yapım ihalelerinde nasıl uygulanacağını ayrıntılandıran Kamu İhale Kurumu düzenlemesidir. Yaklaşık maliyet hesabı, yeterlik belgeleri, iş deneyim belgesi, sınır değer ve aşırı düşük teklif, ekonomik açıdan en avantajlı teklif ile tip sözleşme ve Genel Şartname bu yönetmelikte yer alır. RG 04.03.2009 / 27159 (mükerrer).
Yönetmelik neyi düzenler?
Yönetmelik, Kamu İhale Kurumu tarafından 04.03.2009 tarihli ve 27159 mükerrer sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı ve 2003 tarihli eski yapım yönetmeliğinin yerini aldı (md. 71). Kanunda genel olarak çizilen kurallar burada yapım işlerine göre ayrıntılandırılır: ihale öncesi hazırlık, yeterlik, iş deneyimi, tekliflerin değerlendirilmesi ve sözleşmeye davet. Ekleri arasında standart formlar, tip idari şartname, tip sözleşme ve Yapım İşleri Genel Şartnamesi (Ek-8) bulunur.
Yönetmelik sık değişir. Son dönemin önemli değişiklikleri: endeks tanımının Yurt İçi Üretici Fiyat Genel Endeksi (Yİ-ÜFE) olarak belirlenmesi ve alt endeks kavramı (RG 30.07.2025 / 32971; alt endeks tanımı RG 09.04.2026 / 33219 ile yeniden yazıldı), iş deneyim belgelerinin güncellenmesi ve birden fazla kez yayımlanan birim fiyatlar için sözleşme ayının esas alınması (RG 13.05.2026 / 33252). Bir ihaleye hangi metnin uygulanacağı, ilan tarihine göre geçiş hükümlerinden belirlenir.
Yaklaşık maliyet nasıl hazırlanır?
İdare, ihaleden önce projeden metraj çıkarır (md. 9), kamu kurumlarının birim fiyatlarını ve piyasa araştırmasıyla bulunan rayiçleri kullanır (md. 10) ve KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplayıp gizli tutar (md. 8 ve 11). 2025 değişikliğiyle, güncelliğini yitirmiş kamu birim fiyat ve rayiçlerinin alt endeks veya endeksle güncellenerek kullanılması öngörüldü. Aynı mantığı özel işlerdeki keşif hesabında da kullanabilirsiniz; bkz. yaklaşık maliyet kılavuzu.
Yeterlik için hangi belgeler istenir?
| Belge | Madde | Uygulamada dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| Bilanço veya eşdeğer belgeler | md. 35 | İdare dokümanda istemişse sunulur; aranan oranlar maddede yazılıdır. |
| İş hacmini gösteren belgeler | md. 36 | Toplam ciro veya yapım işleriyle ilgili ciroyu gösteren belgeler; tutarlar güncellenerek değerlendirilir (md. 37). |
| Mesleki faaliyet ve teklif yetkisi | md. 38 | Oda kayıt belgesi ve imza beyannamesi veya sirküleri. |
| İş deneyim belgesi | md. 39 | Yapım ihalelerinde istenmesi zorunludur; son 15 yıldaki işler değerlendirilir. |
| Personel | md. 40 | Nitelik ve sayı sözleşme tasarısında belirtilir; belgeler işe başladıktan sonra Genel Şartnamedeki sürede idareye verilir. |
| Makine ve ekipman | md. 41 | Yeterlik kriteri yapılamaz; işin gereği varsa kendi malı ekipman fiyat dışı unsur olabilir ve puan ağırlığı %1'i geçemez. |
| Kalite ve çevre yönetim sistem belgesi | md. 42 | TÜRKAK veya uluslararası tanıma anlaşmasına taraf bir kurumca akredite edilmiş kuruluştan alınmış ve ihale tarihinde geçerli olmalıdır. |
İş deneyim tutarı ne kadar istenir?
İdare, iş deneyim tutarını 39. maddenin beşinci fıkrasındaki aralıklarda belirler. Açık ihalede, yaklaşık maliyeti eşik değerin iki katına kadar olan işlerde teklif bedelinin %50'si ile %100'ü arasında; iki katı ve üzerindeki işlerde %50 ile %80 arasında bir oran seçilir. Belli istekliler arasında ihalede ve bazı pazarlık hâllerinde aynı oranlar yaklaşık maliyete uygulanır. Örneğin 20.000.000 TL teklif veren istekli, idarenin %70 oran belirlediği bir açık ihalede en az 14.000.000 TL tutarında güncellenmiş benzer iş deneyimini belgelemelidir.
İş ortaklığında pilot ortak istenen tutarın en az %80'ini, diğer ortakların her biri en az %20'sini sağlar; konsorsiyumda her ortak kendi kısmının tutarını karşılar (md. 39/6). Hangi işlerin benzer sayılacağı, Kurumun benzer işler tebliğine uygun olarak ilan ve dokümanda belirtilir (md. 39/4). Belgelerin düzenlenmesi ve güncellenmesi için iş deneyim belgesi sayfasına bakın.
Teklifler nasıl değerlendirilir, sınır değer nedir?
Önce belgeler kontrol edilir; teklifin esasını değiştirmeyen bilgi eksiklikleri süre verilerek tamamlatılabilir (md. 57). Ekonomik açıdan en avantajlı teklif yalnız fiyata göre ya da fiyat dışı unsurlar da puanlanarak belirlenir (md. 61–62). Komisyon, Kurumun belirlediği yönteme göre sınır değeri hesaplar (md. 60). Sınır değerin altındaki teklifler iki yoldan biriyle ele alınır: ya istekliden önemli bileşenler için yazılı açıklama istenir ya da teklif açıklama istenmeden reddedilir. Yaklaşık maliyeti eşik değerin yarısına eşit veya üzerindeki ihalelerde açıklama istenmesi zorunludur; bunun altındaki ihalelerde idare iki seçenekten birini ilanda belirtir. Kurumun ilan ettiği bazı iş türlerinde ise açıklama istenmeden ret uygulanır. Elektronik ihale ve elektronik eksiltme 60/A ve 60/B maddelerinde düzenlenmiştir.
Pratik çıkarımlar
- İhale dokümanını indirdiğiniz gün iş deneyim oranını, benzer iş tanımını ve istenen belgeleri kendi belgelerinizle karşılaştırın.
- Makine listesi sunmanız istenmez; ancak fiyat dışı unsur varsa kendi malı ekipmanın kaydını gösteren belgeleri hazır tutun.
- Teklif fiyatınız sınır değere yakınsa aşırı düşük açıklamasına esas analizleri teklifle eş zamanlı hazırlayın.
- Personel taahhüdünüzü gerçekçi tutun; sözleşmede yazan teknik personel işe başlarken bildirilmeden imalata başlanamaz.
Kaynaklar
- Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği RG 04.03.2009 / 27159 (mükerrer); son değişiklikler RG 30.07.2025 / 32971, 09.04.2026 / 33219, 13.05.2026 / 33252
- 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu md. 10 yeterlik · md. 38 aşırı düşük teklif · md. 40 ekonomik açıdan en avantajlı teklif
Sık sorulan sorular
Hayır. Yönetmeliğin 41. maddesine göre makine ve ekipman yeterlik kriteri yapılamaz; işin gereği varsa kendi malı ekipman fiyat dışı unsur olarak puanlanabilir.
Hayır. Yaklaşık maliyeti eşik değerin yarısına eşit veya üzerindeki ihalelerde aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi zorunludur; yeterli açıklama yapan istekli değerlendirmede kalır.
Pilot ortak istenen asgari iş deneyim tutarının en az %80'ini, diğer ortakların her biri en az %20'sini sağlamalıdır; konsorsiyumda her ortak kendi kısmının tutarını karşılar.
İdare, Kurumun benzer işler tebliğindeki gruplara göre hangi işleri benzer kabul edeceğini ilan ve dokümanda yazar. Belgedeki işin esaslı unsuru benzer işe uyuyorsa belge tutarının tamamı değerlendirilir.
Bu sayfa mevzuatın bilgilendirme amaçlı özetidir; bağlayıcı olan Resmî Gazete'de yayımlanan güncel metindir. Uygulamadan önce mevzuat.gov.tr üzerinden güncel metni kontrol edin.