İş deneyim belgesi, kamu ihalelerinde istekli veya mühendisin daha önce benzer bir işi yaptığını, denetlediğini ya da yönettiğini gösteren resmî belgedir. Türleri iş bitirme, iş durum, alt yüklenici iş bitirme, iş denetleme ve iş yönetme belgesidir. Kamu işlerinde işi yaptıran idare, özel sektör işlerinde kural olarak belediye düzenler ve belge EKAP'a kaydedilir.
İş deneyim belgesi neden önemlidir?
4734 sayılı Kanunun 10. maddesi, mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesinde ihale konusu veya benzer işlerdeki deneyimi gösteren belgelerin istenebileceğini söyler. Yapım ihalelerinde ise bu belge seçenek değildir: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 39. maddesine göre iş deneyim belgesi istenmesi zorunludur. İlanın ilk tarihinden geriye doğru son on beş yıl içinde geçici kabulü yapılmış işler ya da devam eden işlerde toplam bedelin %80'ine ulaşmış kısımlar değerlendirilir. Belge, kamu ihalelerinin yanında müteahhit yetki belgesi grubunun belirlenmesinde de kullanıldığı için düzenli tutulması gereken bir varlıktır.
Belge türleri ve düzenlenme koşulları
| Belge | Kime verilir? | Temel koşul (md. 44 ve 47) |
|---|---|---|
| İş bitirme belgesi | Yükleniciye | Kamu işinde geçici kabulün yapılmış olması; özel sektör işinde işin bitirilmiş olması. |
| İş durum belgesi | Yükleniciye | Devam eden işte ilk sözleşme bedelinin tamamlanması ve toplam bedelin en az %80'inin kusursuz gerçekleştirilmesi. Belge bir yıl kullanılabilir. |
| Alt yüklenici iş bitirme belgesi | Alt yükleniciye | Yükleniciyle bedel içeren sözleşmeyle üstlenilen, nevi itibarıyla baştan sona verilen iş bölümünün bitirilmesi ve kısmi kabulün ya da asıl işin geçici kabulünün yapılması. |
| İş denetleme belgesi | Mimar veya mühendise | İlk sözleşme bedelinin en az %80'i oranında kontrol mühendisi, şantiye mühendisi, kontrol şefi veya şantiye şefi olarak fiilen görev yapılması. |
| İş yönetme belgesi | Mimar veya mühendise | Aynı oranda yönetici görevde bulunulması; örneğin proje müdürlüğü ya da en az beş yıldır sürdürülen şirket yöneticiliği. |
Belgeyi kim düzenler, nasıl başvurulur?
Kamu kurumlarına yapılan işlerde belgeyi işi yaptıran idare düzenler, sözleşmeyi yapan makam onaylar. Gerçek kişilere veya özel şirketlere yapılan işlerde belediye ve mücavir alan sınırları içinde ilgili belediye, dışında il özel idaresi; organize sanayi bölgelerinde OSB müdürlüğü, serbest bölgelerde serbest bölge müdürlüğü yetkilidir (md. 43). 31.08.2014'ten sonra düzenlenen belgelerin EKAP üzerinden düzenlenip kaydedilmesi zorunludur (Ek md. 1). Belge, başvuruyu izleyen otuz gün içinde verilir ya da şartlar sağlanmıyorsa gerekçesi yazıyla bildirilir (md. 47).
Özel sektöre yapılan bir iş için yükleniciden istenen belgeler 45. maddede sayılmıştır: bedel içeren ve noter onaylı sözleşme, yapı ruhsatı, yapı kullanma izin belgesi, sigorta müdürlüğünden onaylı işyeri bildirgesi ve kat veya arsa karşılığı işler dışında sözleşmeye ait faturalar ya da onaylı suretleri. Bu işlerde görev alan mühendisler için mezuniyet belgesi, oda kaydı, ruhsat, iskan, noter onaylı sözleşme ve prim ödeme belgeleri gerekir.
Belge tutarı nasıl belirlenir?
Belgeye hakediş raporlarındaki tutarlar güncelleme yapılmadan, fiyat farkları hariç yazılır (md. 46). Özel sektör işlerinde, diğer belgelerin de doğrulaması şartıyla sözleşme bedelini aşmamak üzere fiilen yapılan iş tutarı esas alınır; sözleşmede iş artışı hükmü varsa sözleşme bedelinin %10'unu aşmayan ek iş de eklenebilir. Kat veya arsa karşılığı inşaatlarda tutar, ruhsattaki inşaat alanı ile sözleşmenin imzalandığı yıla ait yapı yaklaşık birim maliyetinin çarpımının %85'idir (md. 46/6, RG 10.12.2024 / 32748). Örnek: ruhsatta 6.000 m² olan bir yapı için o yılın tebliğindeki birim maliyet 20.000 TL/m² ise belge tutarı 6.000 × 20.000 × 0,85 = 102.000.000 TL olur. Güncel birim maliyetler için 2026 yapı yaklaşık birim maliyetleri sayfasına bakabilirsiniz.
İhalede belge nasıl değerlendirilir ve güncellenir?
- Her belge tek bir sözleşmeye dayanır; birden fazla belge toplanarak asgari tutar karşılanamaz (md. 48).
- İş bitirme ve iş durum belgeleri tam olarak, denetim ve yönetim belgeleri tutarlarının beşte biri oranında dikkate alınır.
- Tutarlar TÜİK'in Yurt İçi Üretici Fiyat Genel Endeksiyle güncellenir (md. 49): kamu işlerinde belgedeki işin ihale tarihinden, özel sektör işlerinde sözleşme tarihinden önceki ayın endeksi, yeni ihalenin ilk ilan tarihinden önceki ayın endeksine oranlanır. Alt yüklenici belgelerinde yüklenici ile alt yüklenici arasındaki sözleşme tarihi esas alınır.
- Örnek: 30.000.000 TL'lik bir belgede başlangıç ayı endeksi 1.500, yeni ihale için esas ay endeksi 3.000 ise katsayı 2'dir ve belge 60.000.000 TL olarak değerlendirilir.
Sık karşılaşılan sorunlar
- Noter onaylı sözleşme yoksa: özel sektör işlerinde belge alınamaz; sözleşmeyi işin başında noterde onaylatın.
- Belgenin şirkette kullanılması: belge sahibinin şirketin yarısından fazla hissesine en az bir yıldır sahip ve yönetime yetkili olması, bu durumun teminat süresi sonuna kadar korunması gerekir (md. 39 ve 47).
- Devir yasağı: belgeler başkasına kullandırılamaz, devredilemez, kiraya verilemez ve satılamaz.
- Deprem hasarı: depremde beklenenin üstünde hasar gören yapılar için iş deneyim belgesi verilmez, verilmişse kullanılamaz (md. 44/10).
- Kamu görevi: kamuda görev yapanların belgeleri görevleri süresince kullanılamaz (md. 47/13).
Belge, aynı zamanda müteahhit yetki belgesi grubunun yükseltilmesinde de değerlendirildiği için alınması geciktirilmemelidir.
Kaynaklar
- Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği — md. 39, 43–49 ve Ek md. 1 RG 04.03.2009 / 27159 (mükerrer); md. 46/6 RG 10.12.2024 / 32748; md. 44 ve 49 RG 13.05.2026 / 33252
- 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu md. 10 mesleki ve teknik yeterlik, belgelerin devri yasağı
- EKAP — iş deneyim belgesi sorgulama EKAP üzerinden düzenlenen belgeler
Sık sorulan sorular
Evet. Belediyeye başvurulur; belge tutarı ruhsattaki inşaat alanı ile sözleşme yılının yapı yaklaşık birim maliyetinin çarpımının %85'i esas alınarak hesaplanır (md. 46).
Düzenlendiği tarihten itibaren bir yıl kullanılabilir. Süre dolunca yenisi ya da iş bitince iş bitirme belgesi alınabilmesi için eski belgenin aslı idareye teslim edilir.
İlk sözleşme bedelinin en az %80'i oranında fiilen görev yaptıysanız iş denetleme belgesi alabilirsiniz; ihalelerde bu tür belgeler tutarlarının beşte biri oranında dikkate alınır.
Hayır; devredilemez, kiralanamaz ve satılamaz. Belge sahibinin şirketin yarısından fazla hissesine en az bir yıldır sahip olması ve yönetime yetkili bulunması hâlinde şirket bu belgeyi kullanabilir.
TÜİK'in Yurt İçi Üretici Fiyat Genel Endeksiyle güncellenir. Belgedeki işin ihale veya sözleşme tarihinden önceki ayın endeksi, yeni ihalenin ilk ilan tarihinden önceki ayın endeksine oranlanır.
Bu sayfa mevzuatın bilgilendirme amaçlı özetidir; bağlayıcı olan Resmî Gazete'de yayımlanan güncel metindir. Uygulamadan önce mevzuat.gov.tr üzerinden güncel metni kontrol edin.