Yİ-ÜFE, TÜİK'in her ay yayımladığı yurt içi üretici fiyat endeksidir (2003=100). Kamu yapım işlerinde fiyat farkı; çimento, demir-çelik, yakıt, ağaç ve makine gibi girdiler için Yİ-ÜFE alt endeksleriyle, akaryakıt için EPDK fiyatlarıyla, işçilik için TÜFE genel endeksiyle hesaplanır. Eylül 2026'da Yİ-ÜFE yıllık %27,38, aylık %2,07; TÜFE yıllık %29,73, aylık %1,84 arttı.
Yİ-ÜFE nedir, ne zaman yayımlanır?
Yurt içi üretici fiyat endeksi, üreticilerin yurt içine sattığı ürünlerin fiyatlarındaki değişimi ölçer. TÜİK bu endeksi her ayın ilk iş günlerinde tüketici fiyatlarıyla (TÜFE) aynı gün açıklar; Eylül 2026 verisi 5 Ekim 2026'da yayımlandı. Fiyat farkı hesabı için önemli olan, genel endeksten çok ürün gruplarına göre ayrılmış alt endekslerdir.
Eylül 2026 Yİ-ÜFE ve TÜFE verileri
| Gösterge | Aylık | Yıllık |
|---|---|---|
| Yİ-ÜFE genel | %2,07 | %27,38 |
| İmalat sanayi | %2,32 | %29,09 |
| Madencilik ve taş ocakçılığı | -%0,78 | %34,15 |
| Ara malı | %2,04 | %28,11 |
| Enerji | %3,55 | %30,82 |
| Sermaye malı | %1,47 | %21,55 |
| TÜFE genel (işçilik payı için) | %1,84 | %29,73 |
Yİ-ÜFE'nin bir önceki yılın aralık ayına göre artışı %23,38, on iki aylık ortalamalara göre artışı %27,81'dir. Son bir yılda TÜFE'nin Yİ-ÜFE'den hızlı artması, işçilik ağırlığı yüksek işlerde fiyat farkı katsayısının da daha hızlı büyümesi demektir.
Fiyat farkı formülünde hangi endeks nereye girer?
4734 sayılı Kanuna göre ihale edilen yapım işlerinde fiyat farkı, Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar'daki formülle hesaplanır: F = An × B × (Pn − 1). Burada An uygulama ayında yapılan işin sözleşme fiyatlarıyla tutarı, B sabit 0,90 katsayısı, Pn ise ağırlıklı endeks oranlarının toplamıdır. İdare ağırlık katsayılarını toplamı 1,00 olacak şekilde ihale dokümanında belirler:
| Katsayı | Girdi | Esas alınan endeks |
|---|---|---|
| a | İşçilik | TÜFE (2003=100) genel endeksi |
| b1 | Metalik olmayan mineral ürünler (çimento, kireç, alçı, beton ürünleri, cam, seramik, kil malzeme) | Yİ-ÜFE 23 ve alt kırılımları |
| b2 | Demir ve çelik ürünleri | Yİ-ÜFE 24 (ana metaller) ve alt kırılımları |
| b3 | Akaryakıt | EPDK'nın yayımladığı ortalama satış fiyatı (KDV hariç) |
| b4 | Diğer katı ve sıvı yakıtlar | Yİ-ÜFE 19 (kok ve rafine petrol ürünleri) |
| b5 | Ağaç ve mantar ürünleri | Yİ-ÜFE 16 |
| b6 | Diğer malzemeler | İdarenin seçtiği alt endeks; seçilmemişse Yİ-ÜFE genel |
| c | Makine ve ekipman amortismanı | Yİ-ÜFE 28 (makine ve ekipmanlar) |
Temel endeks ihale tarihinin içinde bulunduğu aya, güncel endeks ise iş programına göre işin yapılması gereken uygulama ayına aittir. Sözleşme süresi 365 takvim gününü aşan işlerde fiyat farkı düzenlemesine yer verilmesi zorunludur. Hakediş, uygulama ayının endeksleri açıklandıktan sonra düzenlenir; aynı ay içinde birden fazla hakediş yapılırsa önceki ayın endeksleri kullanılıp sonradan düzeltilir. Maddelerin ayrıntısı fiyat farkı esasları sayfasında, adım adım hesap fiyat farkı nasıl hesaplanır rehberindedir.
Endeksler nereden alınır, nasıl okunur?
- Yİ-ÜFE alt endeksleri: TÜİK veri portalında, CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri ile seçilmiş sınıflar tabloları.
- TÜFE genel: Aynı portalda, harcama gruplarına göre endeks tablosunun genel sütunu.
- Akaryakıt: EPDK'nın internet sitesinde yayımlanan fiyatlar.
Formüle yüzde değişim değil, endeks seviyesi yazılır ve temel ile güncel endeks aynı tablodan alınır. TÜİK bir endeksi değiştirirse eşdeğeri, eşdeğer yoksa genel endeks kullanılır.
Özel sektör sözleşmelerinde kullanım
Esaslar yalnız kamu ihalelerini bağlar. Taşeron, kat karşılığı ya da anahtar teslim sözleşmelerinde taraflar aynı yapıyı serbestçe kurabilir: tek endeks (örneğin Yİ-ÜFE genel ya da inşaat maliyet endeksi) ya da ağırlıklı bir formül. Önemli olan endeksin adını, tablosunu, baz ayını ve hangi hakedişlere uygulanacağını açıkça yazmaktır (taşeron sözleşmesi maddeleri). Tutarı denemek için fiyat farkı hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Kaynaklar
- Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar md. 4 tanımlar, md. 5 formül, md. 6 uygulama; değişiklikler RG 24.02.2022 / 31760 ve RG 30.07.2025 / 32971
- 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu md. 8 fiyat farkı
- TÜİK, Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi ve Tüketici Fiyat Endeksi, Eylül 2026 yayım 05.10.2026; aylık
Sık sorulan sorular
TÜİK, bir önceki ayın verisini her ayın ilk iş günlerinde TÜFE ile birlikte açıklar; Eylül 2026 verisi 5 Ekim 2026'da yayımlandı.
İşçilik payı için Yİ-ÜFE değil, TÜİK'in Tüketici Fiyat Endeksi (2003=100) genel endeksi kullanılır.
İhale tarihinin içinde bulunduğu aya ait endekstir; çerçeve anlaşmalarda münferit sözleşme için davetin yapıldığı ay esas alınır.
Fiyat farkı o hakedişle birlikte hesaplanmaz, endeksler belli olunca ayrıca hesaplanır. Aynı ay içindeki birden fazla hakedişte önceki ayın endeksleri kullanılıp sonra düzeltilir.
Zorunlu değildir. Taraflar istedikleri endeksi seçebilir; endeksin adı, tablosu ve baz ayı sözleşmede açıkça yazılmalıdır.
Veriler kaynağında belirtilen tarih itibarıyladır; güncel değer için ilgili kurumun son yayınına bakın.