Otopark Yönetmeliği'ne göre konutlarda gereken otopark sayısı daire brüt alanına bağlıdır: 80 m²'nin altındaki her 3 daireye 1, 80–120 m² arasındaki her 2 daireye 1, 120–180 m² arasındaki her daireye 1, 180 m² ve üzerindeki her daireye 2 otopark. Parselde karşılanamayan ihtiyaç için belediyeye otopark bedeli ödenir.
Yönetmelik nerede ve hangi yapılarda uygulanır?
Otopark Yönetmeliği 22 Şubat 2018 tarihli, 30340 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı ve 15 Eylül 2018'de yürürlüğe girdi. Büyükşehir belediyelerinde, nüfusu 10.000 ve üzerindeki yerleşmelerde, imar planı onaylanmış alanlarda ve idarenin uygulanmasına karar verdiği diğer yerlerde, yürürlükten sonra ruhsat alacak binalara uygulanır (md. 1). Yönetmelik bugüne kadar on üç kez değişti; sonuncusu 27 Aralık 2025 tarihli, 33120 sayılı Resmî Gazete'dedir.
Temel kural 10. maddededir: projede otopark yeri ayrılmadan yapı ruhsatı, bu otoparklar yapılıp kullanıma hazır olmadan yapı kullanma izni verilmez. Otopark sayısı, engellilere ayrılan yerler, park düzeni ve rampa onaylı mimari projede sayısal değerleriyle gösterilir.
Kaç otopark gerekir?
Asgari miktarlar yönetmeliğin Ek-1 tablosundadır. Sayı meskenlerde bağımsız bölüm brüt alanına, diğer yapılarda emsale konu alana göre hesaplanır; sonuç kesirli çıkarsa bir üst sayıya yuvarlanır (md. 8).
| Kullanım | En az otopark |
|---|---|
| Konut, 80 m² altı | Her 3 daire için 1 |
| Konut, 80–120 m² (120 hariç) | Her 2 daire için 1 |
| Konut, 120–180 m² (180 hariç) | Her daire için 1 |
| Konut, 180 m² ve üzeri | Her daire için 2 |
| Dükkân, mağaza, banka | Her 50 m² için 1 (her bağımsız bölüme en az 1) |
| Büro binaları | Her 50 m² için 1 (her bağımsız bölüme en az 1) |
| Market, süpermarket | Her 40 m² için 1 |
| Alışveriş merkezi | Her 35 m² için 1 |
| Lokanta, pastane, fırın | Her 30 m² için 1 |
Örnek: 75 m²'lik 8 dairesi ve 110 m²'lik 4 dairesi olan bir binada ihtiyaç 8 ÷ 3 = 2,67 ile 4 ÷ 2 = 2'nin toplamı, yani 4,67'dir; yukarı yuvarlanınca 5 otopark gerekir. Bu miktarlar asgaridir; büyükşehir ve belediye meclisleri yöre ihtiyacına göre artırabilir. Cephesi 9 m'den dar ya da alanı 250 m²'den küçük parsellerde, ihtiyacın en az yarısı parselde karşılanırsa konut otopark ihtiyacı %50'ye kadar azaltılabilir.
Otopark parselde nerede yapılabilir?
- Bodrum katlarda ya da tamamen zemin altında kalmak ve üstü en az 30 cm toprakla yeşillendirilmek şartıyla yan ve arka bahçe altlarında (md. 5).
- İdare uygun görürse ön bahçe altında, parsel sınırına 3 m'den fazla yaklaşmamak kaydıyla.
- Arka bahçede otopark için yan bahçenin en az 3,00 m olması ya da bina içinden en az 2,75 m genişliğinde geçiş bırakılması gerekir; rampa parsel sınırının dışından başlatılamaz.
- Birim park yerinin uzun kenarı en az 4,90 m, kısa kenarı en az 2,40 m'dir; engelliler için kısa kenar en az 3,50 m olur.
- Umumi bina, bölge ve genel otoparklarda her 20 park yerinden biri, giriş-çıkışa ve asansöre en yakın noktada engellilere ayrılır.
Otopark alanları emsal hesabına girmez; bodrumdaki zorunlu otoparkın iki katına kadar olan kısmı emsal dışı alanların %30 sınırına da sayılmaz (Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği md. 5, 22). Binanın serpinti sığınağı barış zamanında ilave otopark olarak kullanılabilir; ancak zorunlu otopark ihtiyacı ayrıca karşılanmalıdır (bkz. Sığınak Yönetmeliği).
Otopark bedeli nasıl ödenir?
Parselde otopark yapılamayan durumlarda ihtiyaç bölge veya genel otoparklardan karşılanır ve yapı sahibinden bedel alınır. Bedelin tutarı ve yerleşme gruplarına göre oranlar ilgili meclis kararıyla belirlendiğinden güncel tarifeyi belediyenizden öğrenin; ruhsat aşamasındaki diğer ödemeler için yapı ruhsatı ve iskan harçları sayfasına bakabilirsiniz. Ödeme kuralları yönetmelikte şöyledir (md. 12):
- Bedelin %25'i ruhsat sırasında peşin ödenir; kalan %75 için taahhütname alınır.
- Kalan tutar yapı kullanma izninden önce tamamlanmak üzere en çok 36 ayda altı eşit taksitle ödenir; taksitler her yıl yeniden değerleme oranında artırılır. %75'lik kısım ödenmeden iskan düzenlenmez.
- Bedel alınan parseller için bölge otoparkı ruhsat tarihinden itibaren en geç beş yıl içinde tamamlanmalıdır; ruhsat iptal edilirse bedel o yılın tutarı üzerinden geri ödenir.
- Riskli yapı tespitiyle yıkılan binaların bulunduğu 500 m² ve daha küçük parsellerde, otopark parselde karşılanamıyorsa başvuruda bedelin %25'i ödenir; kalan %75 bölge otoparkı karşılandıktan sonra 30 gün içinde tahsil edilir (md. 10).
Sık yapılan hatalar
- Projede otopark olarak gösterilen yeri satışta depo ya da dükkân gibi sunmak; otoparklar amacı dışında kullanılamaz (md. 11).
- Daire tiplerini belirlerken 80, 120 ve 180 m² eşiklerini hesaba katmamak; birkaç metrekare fark otopark sayısını değiştirir.
- Engelli park yerini en uzak köşeye koymak ya da hiç ayırmamak.
- Mevcut bir binaya mekanik otopark eklerken kat maliklerinin muvafakatini almamak.
Kaynaklar
- Otopark Yönetmeliği RG 22.02.2018/30340 · yürürlük 15.09.2018 · md. 1, 5, 8, 10–12, Ek-1; son değişiklik RG 27.12.2025/33120
- Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği md. 5/8 ve 22: otopark alanlarının emsal dışı sayılması
Sık sorulan sorular
Konutlarda bağımsız bölümün brüt alanı esas alınır; konut dışı yapılarda emsale konu alan kullanılır (md. 8). Sonuç kesirliyse bir üst sayıya yuvarlanır.
80–120 m² aralığında her 2 daire için 1 otopark gerektiğinden 10 ÷ 2 = 5 otopark gerekir. Belediyenin meclis kararıyla daha yüksek bir oran belirleyip belirlemediğini ayrıca kontrol edin.
Evet. Bedelin %25'i ruhsatta peşin, kalanı iskandan önce tamamlanmak üzere en çok 36 ayda altı eşit taksitle ödenir; taksitler yeniden değerleme oranında artırılır (md. 12).
Hayır. Otopark alanları Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nin 22. maddesine göre katlar alanına girmez; bodrumdaki zorunlu otoparkın iki katına kadarı %30 emsal dışı sınırına da sayılmaz.
Projede ayrılan otoparklar yapılıp kullanıma hazır olmadıkça yapı kullanma izni verilmez; bedel ödenen durumlarda da taksitlerin tamamlanmış olması gerekir (md. 10, 12).
Bu sayfa mevzuatın bilgilendirme amaçlı özetidir; bağlayıcı olan Resmî Gazete'de yayımlanan güncel metindir. Uygulamadan önce mevzuat.gov.tr üzerinden güncel metni kontrol edin.