Taban alanı (yapının parsel üzerinde kaplayabileceği en büyük alan) = parsel alanı × TAKS; emsale esas toplam inşaat alanı = parsel alanı × KAKS (emsal). KAKS'ın TAKS'a bölünmesi yaklaşık kat sayısını verir; kesin kat adedi ve yükseklik imar durumu belgesindeki sınırlarla belirlenir.
Emsal (KAKS) ve TAKS hesabı
TAKS ve KAKS (emsal) nedir?
TAKS (taban alanı kat sayısı), yapının oturduğu alanın parsel alanına oranıdır. KAKS veya emsal, yapının emsale esas toplam kat alanının parsel alanına oranıdır. Her iki değer de imar planında ve imar durumu belgesinde yazar.
Hesap nasıl yapılır?
- Taban alanı = parsel alanı × TAKS
- Emsale esas toplam alan = parsel alanı × KAKS
- Yaklaşık kat sayısı = KAKS ÷ TAKS
Örnek: 1.000 m² parsel, TAKS 0,30 ve KAKS 1,50 ise taban alanı 300 m², emsale esas toplam alan 1.500 m², yaklaşık kat sayısı 5'tir.
Emsal dışı alanlar
Yönetmelikte sayılan bazı alanlar (ör. belirli ölçülerdeki merdiven, asansör ve teknik hacimler) emsale dahil edilmez; bu nedenle yapının brüt inşaat alanı emsal alanından büyük olabilir. Hangi alanların hangi sınırlarla emsal dışı sayılacağı yönetmelikte ve imar planı notlarında belirlenir; hesaplayıcıdaki emsal dışı oran yalnızca yaklaşık brüt alan tahmini içindir.
Dikkat
Yola terk, düzenleme ortaklık payı veya ifraz sonrası parsel alanı değişebilir; hesapta tapudaki değil imar uygulaması sonrası net parsel alanı kullanılmalıdır. Bina yüksekliği (Hmax), kat adedi ve çekme mesafeleri de alanı sınırlayabilir.
Sık sorulan sorular
Emsale esas toplam inşaat alanının parsel alanının 1,5 katı olabileceği anlamına gelir. 1.000 m² parselde emsale esas 1.500 m² inşaat yapılabilir.
TAKS yapının zemine oturduğu alanı, KAKS ise tüm katların emsale esas toplam alanını sınırlar. KAKS ÷ TAKS yaklaşık kat sayısını verir.
Hesaplayıcı sonuçları yaklaşıktır; uygulamada proje, sözleşme ve laboratuvar değerleri esastır.