Yürürlükteki adıyla Sığınak Yönetmeliği, hangi binalarda serpinti sığınağı yapılacağını ve sığınağın büyüklüğünü belirler. 7 Kasım 2025 değişikliğiyle 10'dan az bağımsız bölümü olan yalnız konut binaları muaf tutuldu. Sığınak gereken yapılarda kişi başına en az 1 m² net alan ayrılır; sığınak ortak alandır, ayrıca satılamaz ve kiralanamaz.
Yönetmeliğin adı, dayanağı ve son değişikliği
Aramalarda “Sığınaklar Hakkında Yönetmelik” olarak geçen düzenlemenin resmî adı Sığınak Yönetmeliği'dir. 25 Ağustos 1988 tarihli, 19910 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır ve 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 36. ve 44. maddelerine dayanır. Yönetmelik 1991 ve 2010'da değişti; en kapsamlı güncelleme 7 Kasım 2025 tarihli, 33070 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. Bu değişiklik hangi binaların sığınaktan muaf olduğunu, sığınak alanının nasıl hesaplanacağını ve barış zamanında nasıl kullanılabileceğini yeniden yazdı.
Sığınaklar korunacak kişilere göre özel ve genel, kullanım amacına göre basınç ve serpinti sığınakları olarak ayrılır (md. 5, 6). Konut ve işyeri binalarında yapılan sığınaklar özel serpinti sığınaklarıdır. Genel sığınak ihtiyacı ve yer seçimi ise AFAD tarafından belirlenir.
Hangi binalarda sığınak zorunlu değil?
Serpinti sığınağı kural olarak her türlü bina ve tesiste yapılır; 7. madde istisnaları sayar. Güncel listeden şantiyeyi en çok ilgilendirenler şunlardır:
| Yapı | Sığınak aranmayan durum |
|---|---|
| Yalnız konut kullanımlı bina | Bağımsız bölüm sayısı 10'dan az |
| Konut dışı bina | Emsale konu alan 1.500 m²'den az |
| Resmî bina | Emsale konu alan 1.000 m²'den az |
| Konut + konut dışı karma bina | Konut bağımsız bölümü 10'dan az ve toplam emsale konu alan 1.500 m²'den az |
| Otel, yurt ve konaklama tesisleri | Toplam yatak sayısı 50 veya daha az |
| İmalat ve sanayi tesisleri | Emsale konu alan 2.000 m²'den az |
| Diğer | Yerüstü otoparklar, pazar yerleri, depolar, akaryakıt ve LPG istasyonları, 5.000'den az seyircili spor tesisleri |
Bir parselde birden fazla bina varsa sığınak hesabı her bina için ayrı yapılır. Sığınak gereken binaların toplam ihtiyacını karşılamak şartıyla parselde ortak bir ya da birkaç sığınak yapılabilir.
Sığınak alanı nasıl hesaplanır?
8. maddeye göre kişi başına en az 1 m² net sığınak alanı ayrılır; tuvalet, duş ve mutfak nişi bu alana dahil değildir. Konutlarda kişi sayısı her bağımsız bölüm için bir odalı dairede 2, iki odalı dairede 3, üç ve daha fazla odalı dairede 4 kabul edilir. Konaklama tesislerinde yatak sayısının %20 fazlası, diğer binalarda emsale konu alanın 20'ye bölünmesiyle bulunan sayı esas alınır.
- Her 100 kişi için kadın ve erkek olmak üzere ayrı birer tuvalet ve lavabo yeri ayrılır; artan kısım 50 kişiyi geçerse birer tane daha eklenir.
- 100 m²'yi aşan sığınaklarda lavabo ve elektrikli pişirme yeri olan en az 2,30 m²'lik mutfak nişi yapılır.
- Sığınağın iç yüksekliği net 2,40 m'den az olamaz.
- Bina dışına bakan duvar ve tavanlar en az 60 cm beton, 75 cm tuğla veya taş ya da 90 cm sıkıştırılmış topraktır; tamamen toprak altında kalan ve önünde en az 60 cm toprak bulunan duvarların kalınlığı statik hesaba göre belirlenir.
Örnek: Dairelerinin tamamı üç veya daha fazla odalı 14 bağımsız bölümlü bir konutta kişi sayısı 14 × 4 = 56'dır; en az 56 m² net sığınak alanına ek olarak kadın ve erkek için birer tuvalet ve lavabo yeri gerekir.
Sığınak ortak alandır: satış, kullanım ve iskan
Sığınaklar kat maliklerinin müşterek mülkü olarak tapuya tescil edilir ve 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'na göre ortak alandır; bağımsız olarak satılamaz, kiralanamaz, devredilemez (md. 13). Ruhsat eki mimari projede gerekli sığınak gösterilmedikçe ruhsat, sığınak projesine uygun yapılmadıkça yapı kullanma izni verilmez (md. 14).
Barış zamanında sığınak, kat malikleri kurulunun beşte dört kararıyla ve valiliğe bildirilerek, sığınak niteliğini bozacak bir imalat yapılmadan ortak alan amaçlı kullanılabilir. Konutlarda zorunlu otopark ihtiyacını karşılayan otoparklar sığınak niteliğinde inşa edilmişse ayrıca sığınak yeri aranmaz; otopark hesabı için Otopark Yönetmeliği sayfasına bakabilirsiniz. Asgari sığınak alanı emsal hesabına girmez (Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği md. 22).
Geçiş hükmü ve pratik notlar
Geçici 2. maddeye göre 2025 değişikliğinden önce ruhsat başvurusu yapılmış yapılar, 6306 sayılı Kanun kapsamında noter onaylı inşaat sözleşmesi düzenlenmiş yapılar ve ihale kararı alınmış kamu yapıları için, talep edilirse eski 7. madde uygulanır. Proje aşamasında bağımsız bölüm sayısının 9 ile 10 arasındaki eşiğe denk gelip gelmediğine bakın; sığınağı satış sözleşmesinde depo ya da bağımsız bölüm eklentisi gibi göstermeyin.
Kaynaklar
- Sığınak Yönetmeliği RG 25.08.1988/19910 · md. 5–8, 13, 14, geçici 2; kapsamlı değişiklik RG 07.11.2025/33070
- 3194 sayılı İmar Kanunu md. 36 kapıcı daireleri ve sığınaklar
Sık sorulan sorular
Yalnız konut kullanımlı binalarda bağımsız bölüm sayısı 10 ve üzerindeyse serpinti sığınağı gerekir. Karma ve konut dışı binalarda emsale konu alana göre ayrı eşikler uygulanır (md. 7).
Binanın gerektirdiği asgari sığınak alanı katlar alanına dahil edilmez. Bodrumdaki asgari sığınak alanı emsal dışı alanların %30 sınırına da sayılmaz.
Barış zamanında sığınak ilave otopark ya da ortak alan amaçlı kullanılabilir; ancak sığınak özellikleri korunmalı ve zorunlu otopark ihtiyacı ayrıca karşılanmalıdır.
Hayır. Sığınak kat maliklerinin ortak mülküdür; bağımsız olarak satılamaz, kiralanamaz ve amacı dışında kullanılamaz (md. 13).
Bu sayfa mevzuatın bilgilendirme amaçlı özetidir; bağlayıcı olan Resmî Gazete'de yayımlanan güncel metindir. Uygulamadan önce mevzuat.gov.tr üzerinden güncel metni kontrol edin.