Hafriyat, yapının temeli ve bodrum katları için arsadaki toprağın kazılıp yüklenmesi ve şantiyeden uzaklaştırılması işidir. Kazıdan çıkan malzemeye hafriyat toprağı denir; yalnızca belediyenin izin verdiği döküm sahalarına taşınabilir.
Hafriyat çoğunlukla ekskavatörle yapılır; kaya zeminde kırıcı gerekebilir. Kazı derinliği ve şevi zemin etüdüne ve projeye göre belirlenir. Komşu yapılara, yola ya da altyapıya yakın derin kazılar ancak iksa (kazı destek sistemi) ile güvenle yapılabilir; yeraltı suyu varsa kazı boyunca drenaj ve su indirme gerekir.
Hafriyat toprağının taşınması ve dökülmesi Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliğine tabidir: atık, belediyenin izin verdiği sahalara ve belirlediği usulle götürülür; izinsiz yere döküm yaptırıma konu olur. İş güvenliği açısından şev kayması, kazı kenarına yaklaşan iş makineleri ve çukura düşme başlıca risklerdir.
Hakedişte hafriyat m³ olarak, kazı sınıfına (yumuşak toprak, sert toprak, kaya) ve taşıma mesafesine göre ödenir. Kazı ve iksa birlikte hafriyat ve iksa kılavuzunda anlatılır.
Kaynaklar
- Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği RG 18.03.2004 / 25406
- Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği RG 05.10.2013 / 28786
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; kendi durumunuz için güncel mevzuatı ve sözleşmenizi esas alın, gerekirse uzmana danışın.