YAMBİS, müteahhit yetki belgelerinin tutulduğu Bakanlık bilişim sisteminin eski adıdır; 26 Aralık 2024 tarihli yönetmelik değişikliğiyle yerini ŞANTİYE-M aldı. Bugün yetki belgesi, şantiye şefi ve yetki belgeli usta kayıtları ile elektronik şantiye defteri ŞANTİYE-M'de tutulur; ruhsat, iskan ve tapu adımlarının önemli kısmı da kurumların sistemleri arasında elektronik yürür.
YAMBİS nedir, neden ŞANTİYE-M oldu?
2019'da yürürlüğe giren müteahhit sınıflandırma yönetmeliği, yetki belgesi kayıtlarını YAMBİS (Yapı Müteahhitliği Bilişim Sistemi) adlı bir sistemde topladı. 26 Aralık 2024 tarihli, 32764 sayılı Resmî Gazete'deki değişiklikle yönetmelikteki YAMBİS ifadeleri ŞANTİYE-M olarak değiştirildi. 16 Eylül 2025 tarihli, 33019 sayılı Resmî Gazete'deki değişiklikle de sistem; müteahhitlik yetki belgesi, şantiye şefliği ve yetki belgeli yapı ustalarının kayıtlarını birlikte tutan bir bilişim sistemi olarak tanımlandı. Aramalarda hâlâ YAMBİS adı geçse de güncel mevzuattaki karşılığı ŞANTİYE-M'dir.
Sistemde işlem yapanlar kullanıcı adı ve şifre, e-imza ya da Bakanlığın belirleyeceği başka bir kimlik doğrulama yöntemi kullanır (Yapı Müteahhitlerinin Sınıflandırılması Yönetmeliği md. 11). Müteahhitlerin yetki belgesi numarası, grubu, ticari unvanı ve haklarındaki iptal işlemleri alenidir ve ŞANTİYE-M üzerinden erişime açıktır (md. 27).
ŞANTİYE-M'de hangi kayıtlar tutulur?
| Kayıt | Kim yapar? | Dayanak |
|---|---|---|
| Müteahhit yetki belgesi numarası, grubu, yenileme ve iptaller | Müteahhit başvurur, il müdürlüğü değerlendirir | Müteahhit sınıflandırma yönetmeliği md. 11, 14, 19 |
| Şantiye şefi kaydı ve iş deneyimi | Şantiye şefini ilgili idare kaydeder | Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmelik md. 6, 7 |
| Şantiyede çalışan yetki belgeli ustalar | Şantiye şefi | Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmelik md. 8 |
| Elektronik şantiye defteri | Şantiye şefi, mobil uygulama üzerinden | Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmelik md. 7/11 |
Şantiye şeflerinin üst basamak iş deneyimi de yalnız EKAP veya ŞANTİYE-M'de kayıtlı işlerden sayılır. Bu nedenle şefin görev aldığı her işin sistemde doğru kayıtlı olması, ileride alabileceği iş sayısını da belirler.
Ruhsattan tapuya hangi adımlar elektronik yürür?
- İmar durumu ve tapu bilgisi: idare tapu kayıtlarına TAKBİS üzerinden doğrudan erişir; imar durumu ve eklerini başvurudan itibaren iki iş günü, kanal kotu tutanağını beş iş günü içinde verir (Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği md. 55).
- Yapı denetim kuruluşunun belirlenmesi: hizmet bedeline esas alanı 500 m²'yi aşan yapılarda kuruluş, Bakanlık sisteminde elektronik ortamda sıralanan iki kuruluştan biridir (4708 md. 5).
- Ruhsat: plan, parselasyon, yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgeleri Bakanlığın belirlediği standartlarda sayısal olarak üretilir ve Bakanlığın elektronik ortamına aktarılır (3194 md. 8/ç). Denetim kuruluşu yapı bilgilerini ruhsat tarihinden itibaren yedi gün içinde Bakanlığa bildirir (4708 md. 2).
- Şantiye: şef ve ustalar ŞANTİYE-M'e kaydedilir, günlük faaliyetler elektronik şantiye defterine işlenir. Hazır betonda Bakanlığın izleme sistemine bağlı mikser etiketi ve karekodlu irsaliye kullanılır; bunların eksik ya da uyumsuz olması 2026'dan beri beton üreticisi için idari para cezası sebebidir (4708 md. 8).
- Kat irtifakı: onaylı mimari proje tapu müdürlüğüne elektronik ortamda gönderilir (634 md. 12, 14).
- İskan ve sonrası: idare yapı kullanma izin belgesini Mekânsal Adres Kayıt Sistemi'ne yükler; belge elektronik ortamda kadastro müdürlüğüne iletilir ve cins değişikliği resen tescil edilir (634 md. 10). Ayrıntılar yeni yapıda tapu işlemleri sayfasındadır.
Bu adımlar farklı kurumların sistemlerinde yürür ve başvurunun hangi kısmının çevrim içi yapılabildiği idareden idareye değişebilir. Ruhsat alacağınız belediyeye süreci önceden sorun; ruhsat adımlarının tamamı için yapı ruhsatı nasıl alınır kılavuzuna bakabilirsiniz.
Pratik öneriler
- E-imza sertifikalarının bitiş tarihini takip edin; süresi dolan imza, başvuru ve kayıt işlemlerini aksatır.
- Yetki belgesine esas belgelerden biri değişir ya da geçersiz hâle gelirse bunu gecikmeden il müdürlüğüne bildirin; bu yükümlülük başvuruda taahhüt edilir (md. 18).
- Şantiye şefi değiştiğinde eski şefin istifa bildirimini ve yeni şefin kaydını aynı gün tamamlayın; şefsiz geçen gün denetimde sorun çıkarır.
- Ustaların yetki belgelerinin bir örneğini şantiye dosyasında da saklayın; sistem kaydı bu yükümlülüğü kaldırmaz.
Kaynaklar
- Yapı Müteahhitlerinin Sınıflandırılması ve Kayıtlarının Tutulması Hakkında Yönetmelik md. 4, 11, 18, 27 · YAMBİS → ŞANTİYE-M: RG 26.12.2024/32764
- Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmelik md. 7/11 elektronik şantiye defteri, md. 8 usta kaydı · RG 16.09.2025/33019
- 3194 sayılı İmar Kanunu md. 8/ç belgelerin sayısal üretimi, md. 28
Sık sorulan sorular
YAMBİS adı Aralık 2024'te yönetmelikten çıkarıldı ve yerini ŞANTİYE-M aldı. Yetki belgesi kayıtları bu sistemde tutulmaya devam ediyor; 2025'ten beri şantiye şefi ve usta kayıtları da aynı sistemde.
Yetki belgeli müteahhitler, ruhsatlı işlerde görevli şantiye şefleri ve şantiyede çalışan yetki belgeli ustalar sistemde kayıtlıdır. Ustaların kaydından şantiye şefi ve müteahhit sorumludur.
Evet. Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmelik'e göre şefler faaliyetleri iş programına uygun olarak Şantiye-M mobil uygulaması üzerinden elektronik şantiye defterine işlemek zorundadır.
Ruhsat başvurusu ilgili idareye yapılır; tapu sorgusu, yapı denetim görevlendirmesi ve belgelerin üretimi gibi adımlar elektronik yürür. Hangi işlemlerin çevrim içi yapılabildiği idareye göre değiştiği için belediyenize danışın.
Bu sayfa mevzuatın bilgilendirme amaçlı özetidir; bağlayıcı olan Resmî Gazete'de yayımlanan güncel metindir. Uygulamadan önce mevzuat.gov.tr üzerinden güncel metni kontrol edin.