Taşeron Sözleşmesi Örneği

Taşeron sözleşmesi hangi şekilde yapılır?

Taşeron (alt yüklenici) sözleşmesi hukuken bir eser sözleşmesidir: taşeron belirli bir işi yapmayı, işveren de karşılığında bedel ödemeyi üstlenir (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu md. 470). Kanun bu sözleşme için özel bir şekil öngörmez (md. 12). Yine de iş tanımı, fiyat, süre ve kesintiler yazılı olmadıkça hakedişte ve fesihte her konu tartışmaya açılır. Sözleşmeyi yazılı yapın; birim fiyat cetvelini, teknik şartnameyi ve iş programını ek olarak imzalatın.

Aşağıdaki iskelet, özel sektördeki bir kaba ya da ince iş taşeronluğu için hazırlanmış örnektir; köşeli parantezli yerleri kendi işinize göre doldurun. Bu metin bir örnektir; kendi işinize göre uyarlayıp imzadan önce mutlaka bir avukata kontrol ettirin. Hangi maddenin neden gerektiğini anlatan yazı için taşeron sözleşmesinde olması gereken maddeler sayfasına bakın.

Taraflar, konu ve kapsam maddeleri

Madde 1 – Taraflar. Bu sözleşme, [unvan, adres, vergi dairesi ve numarası] (bundan sonra “İşveren”) ile [unvan, adres, vergi dairesi ve numarası] (bundan sonra “Taşeron”) arasında aşağıdaki şartlarla imzalanmıştır. Taraflar yukarıdaki adresleri tebligat adresi kabul eder; adres değişikliği yazıyla bildirilmedikçe eski adrese yapılan tebligat geçerli sayılır.

Madde 2 – Konu. Sözleşmenin konusu, [il, ilçe, ada/parsel] adresindeki [proje adı] inşaatının [blok/kat] bölümünde yapılacak [iş tanımı, ör. kaba inşaat kalıp, donatı ve beton işçiliği] işlerinin onaylı projelere, Ek-4 teknik şartnameye ve İşveren'in yazılı talimatlarına uygun olarak tamamlanmasıdır.

Madde 3 – Kapsam. İşin malzemesi [İşveren / Taşeron] tarafından; el aletleri, iskele ve [makine-ekipman] Taşeron tarafından sağlanır. Kapsama girmeyen işler Ek-3'te sayılmıştır; bu işler ancak yazılı talimat ve üzerinde anlaşılmış ek fiyatla yaptırılabilir.

Dikkat: en çok tartışma kapsam maddesinden çıkar. Malzemeyi, fireyi, iskele ve vinci, şantiye temizliğini, moloz atımını, su ve elektrik giderini kimin karşılayacağını açıkça yazın. “Her türlü iş dahildir” gibi genel ifadeler yerine iş kalemlerini birim fiyat cetvelinde tek tek sayın.

Bedel, hakediş ve ödeme maddeleri

Madde 4 – Sözleşme bedeli. İşler, Ek-1 birim fiyat cetvelindeki KDV hariç birim fiyatlar üzerinden, gerçekleşen miktarlara göre ödenir. [Götürü bedelli işte: işin tamamı için KDV hariç bedel [tutar] TL'dir.] Sözleşme süresince fiyat farkı [ödenmez / sözleşmeye eklenen formüle göre ödenir].

Madde 5 – Hakediş. Yapılan işler her ayın [son iş günü] taraflarca birlikte ölçülür ve ölçüler imzalı ataşmanla belgelenir. Taşeron hakediş raporunu ölçümden sonraki [5] gün içinde verir; İşveren [10] gün içinde raporu onaylar ya da itirazını yazıyla bildirir. Onaylanan hakediş, faturanın tesliminden itibaren [15] gün içinde ödenir.

Madde 6 – Kesintiler. Her hakedişten KDV hariç tutar üzerinden %[ ] teminat kesintisi, mevzuat gereği yapılması gereken vergi kesintileri, verilmişse avansın [ ] oranında mahsubu ve bu sözleşmeye göre doğan cezalar düşülür.

Dikkat: birim fiyat mı götürü bedel mi, kararını işin belirsizliğine göre verin (götürü bedel, birim fiyat ve anahtar teslim farkları). Götürü bedelde, iş öngörülenden fazla emek ve masraf gerektirse bile yüklenici kural olarak bedelin artırılmasını isteyemez (TBK md. 480). Oranı sözleşmeye yazılmamış bir kesintiyi hakedişten düşmek uyuşmazlık sebebidir; hesap düzeni için hakediş kesintileri sayfasına bakın.

Süre, gecikme cezası ve teminat maddeleri

Madde 7 – Süre. Taşeron işe [tarih] tarihinde başlar ve işi Ek-2 iş programına uygun olarak en geç [tarih] tarihinde bitirir. Yer tesliminin, malzemenin ya da projenin İşveren tarafından geç verilmesi gibi İşveren'den kaynaklanan gecikmeler ile mücbir sebepler süreye eklenir; Taşeron bu durumu öğrendiği tarihten itibaren [7] gün içinde yazıyla bildirmezse süre uzatımı isteyemez.

Madde 8 – Gecikme cezası. İş süresinde bitirilmezse Taşeron, geciken her takvim günü için sözleşme bedelinin binde [ ] oranında ceza öder. Toplam ceza sözleşme bedelinin %[ ]'ini geçemez ve hakedişlerden ya da teminattan mahsup edilir.

Madde 9 – Teminat. Taşeron, imza tarihinde [tutar] TL tutarında kesin ve süresiz banka teminat mektubu verir [ya da: hakedişlerden yapılan teminat kesintisi teminat yerine geçer]. Teminat, kesin kabulden ve Taşeron'un bu işle ilgili SGK ve vergi borcu bulunmadığı belgelendikten sonra iade edilir.

Dikkat: kararlaştırılan ceza, işveren hiçbir zarara uğramamış olsa da istenebilir (TBK md. 180). Ancak gecikmeyle teslim edilen işi çekince koymadan kabul eden işveren, gecikme cezasını kural olarak sonradan isteyemez (md. 179); kabul ve hakediş tutanaklarına ceza hakkınızı saklı tuttuğunuzu yazın. Hâkim aşırı bulduğu cezayı kendiliğinden indirir (md. 182), ancak tacir olan borçlu cezanın fahiş olduğunu ileri sürerek indirim isteyemez (6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu md. 22).

İş artışı, eksilişi ve değişiklik maddesi

Madde 10 – Değişiklikler. İşveren, proje değişikliği nedeniyle iş miktarlarını artırabilir ya da azaltabilir. Birim fiyat cetvelinde bulunan kalemlerde artış ve eksiliş aynı birim fiyatla hesaplanır. Cetvelde bulunmayan bir iş, ancak taraflarca imzalanan yazılı ek protokolde belirlenen fiyatla yaptırılır. Değişikliklerin toplamı sözleşme bedelinin %[ ]'ini aşarsa taraflar fiyatları yeniden görüşür.

Dikkat: sözlü talimatla yapılan ek işler hakedişte en çok itiraz gören kalemlerdir. Her yeni işi başlamadan önce yazılı talimat ve fiyatla kayda bağlayın; ayrıntı için iş artışı ve iş eksilişi sayfasına bakın.

Personel, SGK ve iş güvenliği maddeleri

Madde 11 – Personel ve SGK. Taşeron, çalıştıracağı personeli işe başlatmadan önce SGK'ya bildirir; işe giriş bildirgelerini, aylık prim ve hizmet belgelerini, ücret bordrolarını ve ödeme dekontlarını her hakedişle birlikte İşveren'e verir. Taşeron personelinin ücretini ödemezse İşveren, bu ücretleri Taşeron hesabına doğrudan personele ödeyip ilk hakedişten düşmeye yetkilidir.

Madde 12 – İş sağlığı ve güvenliği. Taşeron, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile ilgili yönetmeliklerden doğan yükümlülüklerini yerine getirir; personeline gerekli eğitimleri verir, kişisel koruyucu donanım sağlar ve şantiyenin İSG kurallarına uyar. İSG uyarılarına uyulmadığında İşveren çalışmayı durdurabilir; bu süre için süre uzatımı verilmez.

Madde 13 – Devir yasağı. Taşeron, İşveren'in yazılı izni olmadan işi kısmen ya da tamamen başkasına devredemez, ikinci bir taşerona veremez.

Dikkat: inşaatta taşeronluk çoğu zaman asıl işveren–alt işveren ilişkisidir. Bu ilişkide asıl işveren, taşeronun işçilerine karşı o işyeriyle ilgili yükümlülüklerden taşeronla birlikte sorumludur (4857 sayılı İş Kanunu md. 2); SGK yükümlülüklerinde de birlikte sorumluluk vardır (5510 sayılı Kanun md. 12). Aynı çalışma alanını paylaşan işverenler İSG önlemlerinde iş birliği ve koordinasyon yapmak zorundadır (6331 sayılı Kanun md. 23). Belge isteme ve ödenmeyen ücreti doğrudan ödeme maddesi bu yüzden kâğıt üzerinde kalmamalıdır.

Kabul, ayıp, fesih ve uyuşmazlık maddeleri

Madde 14 – Kabul. İş bittiğinde taraflar birlikte inceleme yapar ve geçici kabul tutanağı düzenler; tutanakta belirlenen eksikler Taşeron tarafından [30] gün içinde giderilir. Geçici kabulden [12] ay sonra kesin kabul yapılır. Kesin kabul, gizli ayıplardan doğan sorumluluğu ortadan kaldırmaz.

Madde 15 – Ayıplı iş. Projeye, şartnameye ya da talimata aykırı yapılan işi Taşeron, bildirimden itibaren [ ] gün içinde bedelsiz düzeltir. Düzeltilmezse İşveren işi başkasına yaptırır ve bedelini, %[ ] gider payıyla birlikte Taşeron'un alacağından ya da teminatından keser.

Madde 16 – Fesih. Taşeron işe zamanında başlamazsa, işi [ ] günden uzun süre durdurursa, iş programının belirgin biçimde gerisinde kalırsa ya da SGK ve İSG yükümlülüklerine uymazsa İşveren yazılı ihtarla [7] gün süre verir; aykırılık giderilmezse sözleşmeyi feshedebilir. Fesih hâlinde yapılmış iş taraflarca tutanakla tespit edilir ve bedeli, İşveren'in zararı ile cezalar düşülerek ödenir.

Madde 17 – Uyuşmazlık ve ekler. Uyuşmazlıklarda [il] mahkemeleri ve icra daireleri yetkilidir. Ekler: Ek-1 birim fiyat cetveli, Ek-2 iş programı, Ek-3 kapsam dışı işler, Ek-4 teknik şartname.

Dikkat: eser sözleşmesinde işveren, işi teslim aldıktan sonra imkân bulur bulmaz gözden geçirmeli ve ayıpları uygun sürede bildirmelidir; bildirmezse işi kabul etmiş sayılır (TBK md. 474, 477). Taşınmaz yapılarda ayıp nedeniyle dava süresi teslimden itibaren beş yıl, yüklenicinin ağır kusuru varsa yirmi yıldır (md. 478). Taşeron işe zamanında başlamaz ya da işi süresinde bitiremeyeceği açıkça anlaşılırsa işveren teslim gününü beklemeden sözleşmeden dönebilir (md. 473). Konusu para alacağı olan ticari davalarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (6102 sayılı Kanun md. 5/A).

İmzadan önce son kontrol

• Taşeronun vergi levhası, ticaret sicil kaydı ve SGK işyeri tescil bilgileri dosyada mı?
• Birim fiyat cetveli, iş programı ve teknik şartname her sayfası paraflanmış ekler olarak sözleşmeye bağlandı mı?
• Kesinti oranları ve ödeme süreleri hakediş düzeninizle uyumlu mu?
• Belirli bir bedel içeren sözleşmeler damga vergisine tabidir; tutarını ve kimin ödeyeceğini mali müşavirinizle netleştirdiniz mi?
• Sözleşmenin imzalı birer aslı her iki tarafta da kalıyor mu?

Sözleşmeden sonraki dönem ölçümleri için hakediş şablonunu kullanabilirsiniz.