Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'ne göre iskan başvurusunda başvuru sahibinden yalnız dilekçe veya form, fenni mesul ya da yapı denetim kuruluşu raporları, enerji kimlik belgesi ve yapı fotoğrafları istenir. İtfaiye, doğalgaz, sığınak, vergi ve harç belgelerini idare kendisi temin eder; SGK'ya borç bulunmadığını gösteren belge ise iskandan önce mutlaka aranır.
Başvuru sahibinden istenebilecek belgeler
Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği md. 65, yapı kullanma izni başvurusunda vatandaştan istenebilecek belgeleri dar tutar. Başvuru dosyanızın çekirdeği şu dört kalemdir:
| Belge | Kim hazırlar? | Not |
|---|---|---|
| Dilekçe veya idarenin matbu formu | Yapı sahibi ya da vekili | Vekâletle başvuruda vekâletname eklenir |
| Yapının ruhsat ve eklerine uygun yapıldığını, uygun malzeme kullanıldığını ve kullanımında sakınca olmadığını gösteren rapor | Yapı denetim kuruluşu ya da fenni mesuller | Yapı denetim kuruluşu, yapının bitirildiğine dair raporu ilgili idareye verir (4708 md. 2) |
| Enerji kimlik belgesi | Yetkili uzman veya kuruluş | Ayrıntı: Enerji Kimlik Belgesi |
| Yapının fotoğrafları | Yapı sahibi veya fenni mesul | Sayı ve açıları idareye sorun; genellikle bütün cepheler istenir |
İdare, kendi arşivinde bulunan ya da diğer kurumların elektronik ortamda paylaştığı bilgileri yeniden isteyemez. Numarataj ve kanal bağlantısı bilgileri de belediyenin ilgili birimlerinden elektronik olarak alınır.
Başvuru sahibinden istenmeyen ama tamamlanmış olması gereken uygunluklar
Aynı madde, idarenin kendi elinde olan ya da başka kurumdan temin edebileceği belgeleri başvuru sahibine yüklemesini de yasaklar. Bu yasak üç gruba ayrılabilir:
- Teknik uygunluklar: doğalgaz, itfaiye ve sığınak raporları; temel, toprak ve ısı yalıtımı gibi yapı denetim vizelerine ait onay yazıları; çevre düzeni yazısı.
- Malzeme kayıtları: kullanılan malzemenin irsaliye ve faturaları.
- Mali yazılar: vergi ve işgaliye borcu olmadığına dair yazılar, emlak alım vergisi ve ilişik kesme belgesi, belediyeye ödenen vergi ve harçların makbuzları.
Bu kuralın anlamı kontrollerin kalkması değildir; idare bu bilgileri kendi birimlerinden ve ilgili kurumlardan toplar. Yani uygunluklar sahada fiilen tamamlanmış olmalıdır:
| Konu | Kim kontrol eder? | Sahada hazır olması gereken |
|---|---|---|
| Yangın güvenliği | İtfaiye | Kaçış yolları, yangın kapıları, algılama ve söndürme sistemleri |
| Doğalgaz | Gaz dağıtım şirketi | Onaylı iç tesisat projesi, sızdırmazlık testi |
| Elektrik | Dağıtım şirketi ve elektrik mühendisi | Topraklama ve yalıtım ölçümleri, pano etiketleri |
| Su ve kanalizasyon | Su ve kanalizasyon idaresi | Bağlantılar ve sayaç yerleri |
| Asansör | Belediye ve yetkili kontrol kuruluşu | Tescil ve kontrol raporu |
| Otopark ve sığınak | Belediye | Projedeki yerlerin yapılmış ya da otopark bedelinin ödenmiş olması |
Uygulamada bazı idareler bu belgelerin bir kısmını hâlâ başvuru sahibinden isteyebilir. Başvurudan önce belediyenin imar birimine güncel listeyi sorun; yönetmelikte olmayan bir belge istenirse dayanağını yazılı olarak sorabilirsiniz.
SGK ilişiksizlik belgesi ve asgari işçilik
5510 sayılı Kanun md. 90'a göre iskan vermeye yetkili idare, belgeyi vermeden önce bu inşaat nedeniyle SGK'ya prim ve idari para cezası borcu bulunmadığını gösteren, Kurumca düzenlenmiş bir belge aramak zorundadır. SGK bu aşamada inşaatta bildirilen işçiliğin yapının büyüklüğüne ve niteliğine göre yeterli olup olmadığını inceler; eksik kalan işçilik için fark prim çıkabilir. İncelemenin uzunluğu dosyanın düzenine bağlıdır: taşeron bordroları, faturalar ve sözleşmeler hazır değilse süre uzar. Ayrıntılar: İnşaatlarda Asgari İşçilik (SGK).
Yapı denetim kuruluşundan alınacaklar
- Yapının ruhsat eki projelere uygun bitirildiğine dair rapor.
- Beton, donatı ve diğer laboratuvar deney sonuçlarının sistemde tamamlanmış olması.
- Yapı denetim hizmet bedelinin ve hakedişlerin kapanmış olması.
- Yapı kullanma izin belgesinde müteahhit, şantiye şefi, proje müellifleri ve fenni mesullerin imzaları. İmzaya gelmeyen kişi için yönetmelik özel bir usul öngörür, ama bu usul belgelendirme gerektirdiği için zaman kaybettirir.
Belge hazırlık takvimi
| Ne zaman? | Yapılacak iş |
|---|---|
| Kaba inşaat bitince | SGK bildirimlerini ve taşeron bordrolarını gözden geçirin, eksik bildirimi düzeltin |
| İnce işlerin ortasında | Asansör, yangın, doğalgaz ve elektrik test randevularını planlayın |
| Son kat işlerinde | Enerji kimlik belgesi, fotoğraflar, çevre düzenlemesi, şantiye binasının kaldırılması |
| Başvurudan hemen önce | Yapı denetim bitirme raporu, imzalar, harç hesabı ve vekâletnameler |
Her belgeyi sorumlu kişi ve tarihle tek bir listede izleyin; iskan dosyaları çoğunlukla tek bir unutulmuş kalem yüzünden bekler. Başvurunun adımları için İskan (Yapı Kullanma İzni) Nasıl Alınır? sayfasına bakın.
Kaynaklar
- Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği RG 03.07.2017 / 30113 · md. 63 şantiye binaları · md. 64 yapı kullanma izni · md. 65 başvuruda istenecek belgeler
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu md. 90 yapı kullanma izninden önce SGK borcu olmadığına dair belge
- 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun md. 2 yapı denetim kuruluşunun görevleri, bitirme raporu
Sık sorulan sorular
Yangın güvenliği uygunluğu gerekir, fakat yönetmeliğe göre itfaiye raporu başvuru sahibinden istenmez; idare kendisi temin eder. Uygulamayı başvurudan önce belediyenize sorun.
İnşaat nedeniyle SGK'ya prim ve idari para cezası borcu bulunmadığını gösteren belge aranır (5510 md. 90). SGK bu aşamada asgari işçilik incelemesi yapabilir.
Evet. Yapı kullanma izni başvurusunda yetkili kişi veya kuruluşça düzenlenmiş enerji kimlik belgesi istenir.
İsteğin dayanağını yazılı olarak sorabilirsiniz; yönetmelik, sayılan belgeler dışında belge istenmeyeceğini düzenler. Belge kolay temin ediliyorsa tamamlamak çoğu zaman en hızlı yoldur.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; kendi durumunuz için güncel mevzuatı ve sözleşmenizi esas alın, gerekirse uzmana danışın.