Taşeron hakedişi, alt yüklenicinin dönem içinde yaptığı imalatın birlikte ölçülüp sözleşmedeki birim fiyat ya da adam-gün ücretiyle bedele çevrilmesidir. Ölçüm tutanağı ve metraj şantiye şefince onaylanır; KDV eklenip tevkifat, stopaj, teminat, avans ve malzeme gibi kesintiler düşülür. Ödemeden önce taşeronun SGK bildirimleri ve işçi ücretlerinin ödendiği kontrol edilir.
Hakediş Cetveli (Excel)
Poz bazında hakediş cetveli: sözleşme miktarı, birim fiyat, önceki ve bu dönem miktarı; toplam tutar ve ilerleme yüzdesi formülle hesaplanır. Özet bölümünde KDV, KDV tevkifatı, stopaj, teminat, avans mahsubu ve net ödenecek tutar çıkar; oranlar değiştirilebilir.
Üyelik ya da form yokTaşeron hakedişi ana hakedişten neden farklıdır?
Taşerona hakediş öderken iki şapka birden taşırsınız: hem işi satın alan taraf hem de asıl işverensiniz. Bu durumun üç sonucu vardır:
- Birlikte sorumluluk: asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı iş mevzuatından (4857 sayılı İş Kanunu md. 2) ve sigorta primlerinden (5510 sayılı Kanun md. 12) alt işverenle birlikte sorumludur. Taşeronun ödemediği ücret ya da prim sizden istenebilir.
- Vergi sorumluluğu: koşulları varsa stopajı ve KDV tevkifatını kesip beyan etmek sizin görevinizdir.
- Tutarlılık: taşerona ödediğiniz miktar, iş sahibinden aldığınız hakedişteki miktarla çelişmemelidir; aksi hâlde ya zarar edersiniz ya da kesin hesapta açık verirsiniz.
Hangi ödeme esası kullanılıyor?
| Ödeme esası | Hakediş nasıl hesaplanır? | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| Birim fiyat | Ölçülen miktar × sözleşmedeki birim fiyat | Ölçü kuralı sözleşmede yazılı olmalı |
| Götürü (iş paketi) | Tamamlanan aşamanın yüzdesi × paket bedeli | Aşamalar ve yüzdeleri baştan tanımlanmalı |
| Adam-gün | Onaylı puantajdaki gün × günlük ücret | Puantaj her gün tutulup imzalanmalı (bkz. puantaj nasıl tutulur) |
| Malzemeli / malzemesiz | Fiyata malzemenin dahil olup olmamasına göre | Şantiyeden verilen malzemenin mahsubu ve fire sınırı yazılı olmalı |
Taşeron hakedişi adım adım
- Talep: taşeron, dönem sonunda yaptığı işin metrajını ve hakediş talebini teknik ofise verir.
- Ortak ölçüm: saha mühendisi ve taşeron temsilcisi imalatı yerinde ölçer, tutanağı birlikte imzalar.
- Kalite kontrolü: eksik ya da kusurlu imalat ayrılır; giderilene kadar hakedişe girmez ya da sözleşmedeki nefaset kesintisi uygulanır.
- Teknik ofis kontrolü: miktarlar proje metrajı ve ana hakedişle karşılaştırılır, kümülatif tablo hazırlanır.
- Kesintiler: vergi, teminat, avans, malzeme ve ceza kesintileri hesaplanır.
- Belge kontrolü: ödeme öncesi kontrol listesi tamamlanır (aşağıda).
- Onay: şantiye şefi ve proje müdürü imzalar; onaylı hakediş taşerona gönderilir.
- Fatura ve ödeme: taşeron onaylı tutar üzerinden fatura keser, ödeme yapılır ve cari hesaba işlenir.
Örnek: kaba inşaat taşeronunun aylık hakedişi
Malzemesiz çalışan bir kaba inşaat ekibi için örnek (birim fiyatlar örnektir):
| İş kalemi | Birim | Bu dönem miktar | Birim fiyat (₺) | Tutar (₺) |
|---|---|---|---|---|
| Kalıp işçiliği | m² | 1.200 | 420 | 504.000 |
| Demir işçiliği | ton | 38 | 6.000 | 228.000 |
| Beton döküm işçiliği | m³ | 300 | 250 | 75.000 |
| Bu dönem tutarı (KDV hariç) | 807.000 | |||
| KDV (%20) | 161.400 | |||
| KDV tevkifatı (4/10) | −64.560 | |||
| Stopaj (%5) | −40.350 | |||
| Teminat kesintisi (%5) | −40.350 | |||
| Avans mahsubu | −50.000 | |||
| Taşerona ödenecek | 773.140 | |||
Taşeron hakedişinde hangi kesintiler uygulanır?
- KDV tevkifatı: ana iş tevkifat kapsamındaysa (örneğin tebliğde belirlenmiş alıcı olarak sayılan bir kamu idaresine yapılan yapım işi), işin devredildiği taşeronun faturasında da 4/10 tevkifat uygulanır. Siz KDV mükellefi olduğunuz için, taşeron sözleşmesinin KDV dahil bedeli 5 milyon TL ve üzerindeyse de tevkifat gerekir.
- Stopaj: taşeronun üstlendiği iş birden fazla takvim yılına yayılıyorsa hakedişlerinden (avanslar dahil) %5 kesilir ve muhtasar beyannameyle ödenir. Taşeronun işi aynı yıl içinde başlayıp bitiyorsa durumu ayrıca değerlendirin.
- Teminat: sözleşmedeki oranda kesilir, kabul ve kesin hesaptan sonra iade edilir.
- Avans, malzeme ve hizmet bedelleri: verilen avansın dönem payı, taşerona verilen malzeme, yemek ya da konaklama bedeli sözleşmedeki usulle düşülür. Bu bedellerin faturayla yansıtılması gerekip gerekmediğini mali müşavirinize sorun.
- Haciz: taşeron hakkında haciz ihbarnamesi geldiyse ödenecek tutar icra dairesine yatırılır (İcra ve İflas Kanunu md. 89).
Kesintilerin tamamı ve hesap sırası için hakediş kesintileri, hızlı hesap için hakediş hesaplama sayfasına bakın.
Ödemeden önce kontrol listesi
- Şantiyede çalışan işçilerin SGK'ya bu işyerinden bildirildiğini gösteren aylık bildirge ve prim ödeme dekontu.
- İşçi ücretlerinin bankadan ödendiğini gösteren liste.
- Puantajla çalışan ekiplerde imzalı puantaj.
- İSG eğitim kayıtları ve kişisel koruyucu donanım zimmetleri.
- Faturanın onaylı tutarla, KDV ve tevkifat bilgisiyle uyumu.
- Teminat mektubunun süresi ve cari hesaptaki son bakiye.
Bu sayfadaki hazır Excel hakediş cetvelini taşeron hakedişleri için de indirip kullanabilirsiniz; kesinti oranları sarı hücrelerden işe göre ayarlanır. Taşeron seçimi ve sözleşme tarafı için taşeron yönetimi ve taşeron sözleşmesi maddeleri rehberlerine bakın.
Kaynaklar
- 4857 sayılı İş Kanunu md. 2 asıl işveren-alt işveren ilişkisi
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu md. 12 alt işveren
- 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu md. 94/3 yıllara yaygın inşaat istihkaklarından kesinti
- KDV Genel Uygulama Tebliği — yapım işlerinde tevkifat (I/C-2.1.3.2.1) 4/10 oranı, alt yüklenici devirleri, 5 milyon TL sınırı
Sık sorulan sorular
Evet. 5510 sayılı Kanun'un 12. maddesine göre asıl işveren, alt işverenin sigortalılara ilişkin yükümlülüklerinden onunla birlikte sorumludur. Bu yüzden ödeme öncesinde bildirge ve prim ödemesi kontrol edilmelidir.
Bu, sözleşmeye bağlıdır. Taşeron ödemesini iş sahibinin ödemesine bağlayan şartlar yazılabilir; ancak süresiz ve belirsiz bırakılırsa uyuşmazlık kaynağı olur, bu yüzden en geç ödeme günü de yazılmalıdır.
Sözleşmede belirlenen fiyat ve fire sınırıyla, teslim tutanaklarına göre düşülür. Vergisel açıdan faturalandırılması gerekip gerekmediğini mali müşavirinizle netleştirin.
Yazılmaz; kusur giderilene kadar ödemeye girmez. Giderilmesi mümkün olmayan küçük kusurlarda sözleşmede öngörülmüşse nefaset kesintisi yapılarak kabul edilebilir.
Şantiye şefinin onayladığı günlük puantaja göre ödenir. Puantajın her gün tutulup ekip başı ve şef tarafından imzalanması, sonradan çıkacak gün tartışmalarını önler.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; kendi durumunuz için güncel mevzuatı ve sözleşmenizi esas alın, gerekirse uzmana danışın.